DRUŠTVO GENETIČARA SRBIJE

 

 

 

 

ZBORNIK ABSTRAKATA

IV KONGRESA GENETIČARA SRBIJE

Tara, 1. jun– 5. jun 2009. godine

 

 

 

 

Predsednik Kongresa
Vasilije Isajev

 

Programski odbor

Ljubiša Topisirović, Srbija-Presednik

Vasilije Isajev, Srbija

Diana Anderson, Englenska

Marko Anđelković, Srbija

Rene Herrere, SAD

Jelena Milašin, Srbija

Asya Dragoeva, Bugarska

Branka Vasiljević, Srbija

Dusan Gomory, Slovačka

Kosana Konstantinov, Srbija

Janoš Berenji, Srbija

Marina Stamenković – Radak, Srbija

Viktor Salceda, Meksiko

Miodrag Dimitrijević, Srbija

Snežana Mladenović Drinić, Srbija

Jelena Knežević Vukčević, Srbija

Borislav Kobiljski, Srbija

Branka Vuković Gačić, Srbija

Saša Orlović, Srbija

Ninoslav Đelić, Srbija a

Nada Barjaktarević, Srbija

Vesna Lazić Jančić, Srbija

 

Organizacioni odbor

Violeta Anđelković, Srbija -Predsednik

Dragana Miladinović, Srbija

Tatjana Savić, Srbija

Nikola Hristov, Srbija

Dragana Ignjatović Micić, Srbija

Biljana Nikolić, Srbija

Ivana Strahinić, Srbija

Ljiljana Vuković, Srbija

Vladan Ivetić, Srbija

Ana Marijanović Jeromela, Srbija

Vesna Perić, Srbija

 

Generalni sekretar

Snežana Mladenović Drinić, Srbija

 

Sekretarijat

Vesna Kandić

Sofija Božinović

Marija Konstandinović

Zoran Čamdžija

Milan Stevanović

Nikola Grčić

 

Izdavač

Društvo genetičara Srbije, Beograd

 

Urednici

dr Snežana Mladenović Drinić

dr Ljubiša Topisirović

 

Tiraž

250

 

Štampa

Akademska izdanja, Beograd

 

ISBN 978-86-87109-03-2

 

DRUŠTVO GENETIČARA SRBIJE

 

IV KONGRES GENETIČARA SRBIJE

Tara, Srbija, Jun 01-05, 2009.

 

Sadržaj

 

 

Uvodno predavanje

 

Glišin Vladimir

 Od gena do genoma

 

 

Tematska oblast I

 

Uvodna izlaganja

 

Milankov Vesna i Ludoški Jasmina

Evoluciona konzervaciona genetika u praksi – definisanje jedinstvenih entiteta u familiji Syrphidae

 

Usmena izlaganja

 

Jojić Šipetić Vida, Blagojević Jelena i Vujošević Mladen

Da li su B hromozomi genomski paraziti? - Geometrijsko morfometrijska analiza kanalisanosti i razvojne stabilnosti žutogrlog šumskog miša, Apodemus flavicollis (Rodentia, Mammalia)

 

Veličković Nevena, Đan Mihajla, Obreht Dragana, Zorić Miroslav i Vapa Ljiljana

Analiza genetičkog diverziteta divljih svinja primenom mikrosatelita

 

Paule Ladislav, Bakan Jana, Kuehn Ralph, Nikolov Ivan, Romšáková Ivana and Krajmerová Diana

Large- scale differentianion of wild boar (Sus scrofa)populations: Is there interspecific structure? 

 

Paule Ladislav, Grubešić Marijan, Krajmerová Diana, Tomljanović Kristijan, Ballian Dalibor and Zhelev Petar  

Genetic fragmetation of Rupicapra rupicapra balcanica populations along the Balkan peninsula  

 

Brockett Milosevic Mirjana i Anderson W. Wyatt 

“Sex ratio” kod Drosophila pseudoobscura: Evoluciona analiza SR polimorfizma 

 

Salceda M. Víctor 

Geographical changes in relative frequency of inversions in chromosome III of Drosophila pseudoobscura among natural populations from Mexico  

 

Kurbalija Zorana, Stamenković-Radak Marina i Anđelković Marko

Uticaj autbridinga na razvojnu stabilnost krila Drosophila subobscura

 

Berić Tanja, Fira Đorđe, Stanković Slaviša, Urdaci C. Maria i Knežević-Vukčević Jelena

Produkcija antimikrobnih supstanci i genetički diverzitet sojeva Bacillus SP. izolovanih iz različitih staništa u Srbiji 

 

 

Posteri

 

Vujošević Mladen, Blagojević Jelena, Jojić Šipetić Vida, Bugarski-Stanojević Vanja, Adnađević Tanja i Stamenković Gorana

Distribucija B hromozoma u uzrasnim kategorijama kod žutogrlog miša, Apodemus flavicollis (Rodentia, Mammalia)

 

Adnađević Tanja, Bugarski-Stanojević Vanja, Stamenković Gorana,Blagojević Jelena i Vujošević Mladen

Genotipizacija populacije žutogrlog miša Apodemus flavicollis (Rodentia, Mammalia) sa Fruške gorE - AFLP i B hromozomi

 

Đan Mihajla, Obreht Dragana, Tanurdžić Miloš, Vapa Milan i Vapa Ljiljana

Analiza sekvence hipervarijabilnog domena 1 kontrolnog regiona mtDNK u populacijama zeca (Lepus europaeus pallas)

 

Cvijanović Gorčin, Adnađević Tanja, Bugarski-Stanojević Vanja i Lenhardt Mirjana

Optimizacija i standardizacija prajmera za detekciju mikrosatelitskih lokusa kod kečige (Acipenser ruthenus)

i morune (Huso huso)

  

Polić Dubravka, Veselić Sanja, Đan Mihajla i Obreht Dragana

Genetička polimorfnost populacija Salicornia europaea grupe (Chenopodiaceae)

 

Miličić Dragana, Petrov Brigita, Stojković Biljana i Pavković-Lučić Sofija

Preliminarni rezultati molekularno-genetičkih analiza roda Branchipus Schaeffer 1766 (Crustacea, Branchiopoda)

 

Savić Tatjana, Stamenković-Radak Marina, Savić Marija, Kenig Bojan i Anđelković Marko

Uspešnost u parenju i morfometrija krila jedinki Drosophila subobscura sa ekološki različitih staništa

 

Milankov Vesna, Ludoški Jasmina, Francuski Lubinka, Ståhls Gunilla i Vujić Ante

Povezanost redukcije genetičkog diverziteta i asimetrije parametara krila kod severno-evropskih vrsta osolikih muva (Diptera, Syrphidae)  

 

Jelić Mihailo, Kurbalija Zorana, Kenig Bojan, Stamenković-Radak Marina i Anđelković Marko

Inverzioni polimorfizam u populaciji Drosophila subobscura iz klisure reke Dervente (planina Tara)

 

Jovanović Vladimir, Blagojević Jelena, Vujošević Mladen  i Cvetković Dragana

Varijabilnost u broju hromozoma kod seksualno dimorfne vrste Mercurialis perennis L. (Euphorbiaceae) u Srbiji

 

Blagojević Jelena, Jojić Šipetić Vida, Jovanović Vladimir i Vujošević Mladen

Efekti zagađenja u populacijama poljskog miša,Apodemus agrarius – teški metali i razvojna stabilnost

 

Patenković Aleksandra, Savić Tatjana i Anđelković Marko

Uticaj elektromagnetnog zračenja na komponente adaptivne vrednosti tokom embrionalnog razvića Drosophila subobscura   

 

Kenig Bojan, Kurbalija Zorana, Stamenković-Radak Marina i Anđelković Marko

Razvojna nestabilnost Drosophila subobscura u uslovima različitog stepena zagađenosti olovom

 

Pavković-Lučić Sofija, Kekić Vladimir i Miličić Dragana

Efekat prethodnog reproduktivnog iskustva na neke komponente ponašanja pri parenju kod Drosophila melanogaster  

 

Pavković-Lučić Sofija i Kekić Vladimir

Fluktuirajuća asimetrija i seksualna selekcija kod Drosophila melanogaster

 

Kekić Vladimir i Pavković-Lučić Sofija

Seksualna selekcija i tip ukrštanja u odnosu na veličinu tela u prirodnim populacijama tri vrste Drosophila

 

Savić Marija, Savić Tatjana, Pavković-Lučić Sofija, Stamenković-Radak Marina i Anđelković Marko

Fluktuirajuća asimetrija i komponente adaptivne vrednosti u uslovima kompetitivnog i nekompetitivnog parenja kod Drosphila subobscura 

 

Pavlović Nevenka i Pavlović P. Boro

Zastupljenost specijacionih ishoda specijalisti - generalisti u odnosu na stanište u limnofauni Evrope

 

 

Topic II

 

Plenarna predavanja

 

Anderson Diana

General overview of the Comet test

 

Filipič Metka i Hreljac Irena

Genotoxic effects of organophosphorus pesticides

 

 

Uvodna izlaganja

 

Vuković-Gačić Branka, Simić Draga i Knežević-Vukčević Jelena

Genetički modeli u istraživanju molekularnih mehanizama genotoksičnosti i antigenotoksičnosti

 

Joksić Gordana

Šta se zna a šta ne u zaštiti od zračenja

 

 

Usmena izlaganja

 

Radaković Milena, Đelić Ninoslav, Plećaš-Solarović Bosiljka, Spremo-Potparević Biljana, Živković Lada i Bajić Vladan

Antioksidansi smanjuju oštećenja DNK indukovana adrenalinom u komet testu

 

Garaj-Vrhovac Vera i Gajski Goran

Genotoxic properties of electric ARC furnace dust on human lymphocytes in vitro study

 

Durgo Ksenija, Kopjar Nevenka, Franekić Čolić Jasna, Šulić Krsta, Ćurčić Marijana i Antonijević Biljana

Hemijska, citotoksična i genotoksična svojstva otpadnih voda industrije metala 

 

 

Posteri

 

Petrović Sandra, Vujić Dragana, Guć-Šćekić Marija, Joksić Ivana, Leskovac Andreja i Joksić Gordana

Uticaj antioksidativnih enzima na ukupni radiobiološki odgovor limfocita pacijenata obolelih od fankonijeve anemije in vitro

 

Leskovac Andreja, Petrović Sandra, Joksić Ivana, Vujić Dragana , Guć-Šćekić Marija, Slijepčević Predrag i Joksić Gordana

Radioosetljivost fibroblasta pacijenata obolelih od fankonijeve anemije in vitro

 

Rakić Boban, Jovičić Dubravka, Vukov Tanja, Pajić Jelena, Kovačević Radomir, Stevanović Milena i Drakulić Danijela

Komparativna analiza prevremene centromerne deobe i mikronukleusa kod lica profesionalno izloženih radionuklidima  

 

Kalcheva Petrova Vanya, Dragoeva Pencheva Asya, Kalchev Nikolov Karamfil i Enchev Dimitrov Dobromir

Low dose genotoxicity of 4-bromo-N,N-diethyl-5,5-dimethyl-2,5-dihydro-1,2-oxaphosphol-2-amine-2-oxide in mice bone marrow cells 

 

Kalcheva Petrova Vanya, Dragoeva Pencheva Asya, Kalchev Nikolov Karamfil i Enchev Dimitrov Dobromir

Low dose genotoxicity of 4-bromo-N,N-diethyl-5,5-dimethyl-2,5-dihydro-1,2-oxaphosphol-2-amine-2-oxide in Allium cepa L. Root tip cells

 

Stefanović Marina, Blagojević Jelena i Vujošević Mladen

Da li je PET ambalaža genotoksična? – Provera Allium testom 

 

Grujičić Darko, Milošević-Djordjević Olivera, Stošić Ivana, Arsenijević Slobodan and Marinković Dragoslav

Antiaritmika verapamila i antibiotika eritromicina na frekvencu mikronukleusa u humanim limfocitima periferne krvi

 

Đelić Ninoslav, Radaković Milena, Spremo-Potparević Biljana, Plećaš-Solarović Bosiljka_, Živković Lada i Bajić Vladan

Evaluacija stepena oštećenja DNK u humanim limfocitima pod dejstvom efedrina in vitro

 

Stanimirović Zoran i Stevanović Jevrosima

Genotoksični i citotoksični efekat fumagilina

 

Stanić Snežana, Matić Sanja i Solujić Slavica

Testiranje genotoksičnih efekata agenasa prirodnog porekla

 

Vukelić Marija, Kitić Dušanka, Pavlović Dragana, Živanov-Čurlis Jelena, Živković Jelena i Najman Stevo

Ispitivanje uticaja različitih metanolnih ekstrakata lista maline ( Rubus idaeus L.) na vijabilnost i proliferativnost hela ćelija  

 

Savić Tatjana, Patenković Aleksandra, Soković Marina, Glamočlija Jasmina, Radulović Višnja i Anđelković Marko 

Antigenotoksično svojstvo vodenog ekstrakta medicinske gljive Agaricus blazei Murrill usled genotoksičnog delovanja MMS-a

 

Nikolić Biljana, Milojević Nataša, Janković Ivana, Kolarević Stoimir, Jovanović Predrag, Jagodić Aleksandra, Vuković-Gačić Branka i Knežević-Vukčević Jelena

Antimutageni potencijal kamfora, α/β tujona i eukaliptola u bakterijskom test sistemu 

 

Mitić-Ćulafić Dragana, Janković Milena, Ćakić Sanja, Vuković-Gačić Branka i Knežević-Vukčević Jelena

Efekat enzima jetre pacova na antimutageni potencijal monoterpena na t-booh-indukovanu mutagenezu u E. coli

Mitić-Ćulafić Dragana, Žegura Bojana, Knežević-Vukčević Jelena i Filipič Metka

Ispitivanje antigenotoksičnog efekta linalola, eukaliptola i mircena na IQ- I PhIP-indukovana oštećenja DNK molekula              

 

Patenković Aleksandra, Stamenković-Radak Marina, Nikolić Dragana, Marković Tamara i Anđelković Marko

Antigenotoksični potencijal infuza lincure (Gentiana lutea) u testu mozaičnosti krila na Drosophila melanogaster

 

 

 

Topic III

 

Plenarna predavanja

 

Milenković Ljiljana

"Hedzhog" signalni mehanizam u embrionalnom razviću i nastanku tumora 

 

 

Uvodna izlaganja

 

Novaković Ivana, Damnjanović T., Sango Violeta, Mladenović O., Maksimović N., Mirković Duško, Antonijević Nebojša, Simić-Ogrizović S., Sternic N. i Luković Ljiljana

 Polimorfizam C677T gena metilentetrahidrofolat reduktazu u različitim vaskularnim poremećajima

 

 

Usmena izlaganja

 

Milićević Radomir, Branković Ljiljana, Radulović D., Jugović D., Stanković T., Stamenković H., i Kamenov B.

Citogenetika – sadašnjost, budućnost, perspektiva

 

Todorić-Živanović Biljana, Strnad Milica, Stamatović Dragana, Grujović Jelena,Tanić Nikola, Ilić Vesna i Magić Zvonko

Tipovi bcr-abl rearanžmana u srpskoj populaciji i nivo ekspresije u bolesnika sa hroničnom mijeloidnom leukemijom

 

Lakić Nina, Krstić Aleksandra, Guć-Šćekić Marija, Kuzmanović Miloš, Mićić Dragan, Janjić Dragana, Konstantinidis Nada i Kostić Gordana

Molekularna dijagnostika ALL dečjeg doba

 

Strnad Milica, Brajušković Goran, Strelić Nataša, Todorić-Živanović Biljana, Stamatović Dragana and Magić Zvonko

Ekspresija BCL-2 proteina i amplifikacija C-MYC gena u bolesnika sa hroničnom granulocitnom leukemijom   

 

Ćirković Sanja, Guć-Šćekić Marija, Pašić Srđan, Radivojević Danijela and Jovanović Ankica

Rezultati citogenetičkih i molekularnih analiza kod pacijenata sa Nijemegen breakage sindromom u Srbiji

 

Šupić Gordana, Kozomara Ružica, Branković-Magić Mirjana, Jović Nebojša and Magić Zvonko

Prognostički značaj hipermetilacije tumor supresorskih gena u oralnim planocelularnim karcinomima

 

Đorđević Vesna, Denčić-Fekete Marija, Jovanović Jelica, Drakulić Danijela, Stevanović Milena, Janković Gradimir, Gotić Mirjana

Trizomija 1Q u hematološkim malignitetima: iskustvo jednog centra

 

Jelenković Ankica

Genetika u farmakologiji: medicina po meri pojedinca

 

 

Posters

 

Živanović Dušica, Šipetić Sandra, Stamenković-Radak Marina i Milašin Jelena

Porodična istorija Grejvs-Bazedovljeve bolesti i sredinski faktori rizika u etiologiji ovog oboljenja

 

Janakova Zorica

Populaciona genetika u prekliničkoj praksi: prikaz 18-godišnjeg iskustva genetičkog savetovalista zdravstvene službe u Jagodini

 

Popović-Kuzmanović Dragana, Novaković Ivana, Stojanović Ljudmila, Miković Danijela, Mirković Duško, Luković Ljiljana and Aksentijević Ivona

Familijarni antifosfolipidni sindrom – prikaz slučaja

 

Jelenković Ankica

Farmakogenetika, interakcija i neželjena dejstva lekova

 

Cvetković Dragana, Cvetković Slobodan, i Novaković Ivana

Polimorfizmi gena kandidata i podložnost aneurizmatskoj bolesti abdominalne aorte 

 

Stojković Ljiljana, Živković Maja, Radak Đorđe, Kolaković Ana, Stančić Olja, Stanković Aleksandra i Alavantić Dragan

Asocijacija polimorfizma -174g/c u genu za il-6 sa aterosklerozom karotida u populaciji Srbije

 

Kolaković Ana, Stojković Ljiljana, Radak Đorđe, Đurić Tamara, Radak Sandra, Stanković Aleksandra, Alavantić Dragan i Živković Maja

Polimorfizam -1562 c/t u genu za metaloproteinazu matriksa-9 kao faktor rizika za nastanak plakova u karotidnim krvnim sudovima

 

Pejin Ivana, Buzadžić Ivana, Janković-Oreščanin Biljana i Šuput-Tomaš Ljiljana

Distribucija polimorfizma kodirajućeg regiona za paraoksonazu 1 u populaciji srbije

 

Đorđević Valentina, Nestorović Aleksandra, Tomić Branko, Miljić Predrag, Kovač Mirjana, Miković Danijela, Antonijević Nebojša, Rakićević Ljiljana i Radojković Dragica

Učestalost FII A19911G i FII C20221T polimorfizama kod pacijenata sa trombofilijom

 

Ilić Vesna, Ilić Miroljub i Magić Zvonko

Određivanje učestalosti polimorfizma gena za angiotenzin-konvertujući enzim

 

Đan Igor, Đan Mihajla, Obreht Dragana, Jovanović Nataša, Stokić Edita,Sakač Dejan i Vapa Ljiljana

Polimorfnost APOE gena kod pacijenata sa ishemijskom bolešću srca

 

Buzadžić Ivana, Pejin Ivana, Ilić V. Tihomir,  Janković-Oreščanin Biljana i Šuput-Tomaš Ljiljana

Povezanost parkinsonove bolesti i polimorfizma u genima koji učestvuju u odgovoru na faktore sredine

 

Bošković Marija, Popović Branka i Milašin Jelena

Analiza -1562 c>t polimorfizma u promotoru MMP-9 gena kod obolelih od karcinoma glave i vrata

 

Dobričić Valerija, Novaković Ivana i Kostić Vladimir

Određivanje broja cag ponovaka u htt genu kapilarnom elektroforezom

 

Denčić-Fekete Marija, Đorđević Vesna, Tiziana Storlazzi Clelia, Janković Gradimir, Bogdanović Andrija, Jovanović Jelica, Rocchi Mariano, Todorić-Živanović Biljana, Strnad Milica i Gotić Mirjana

Translokacija (5;6;12) povezana sa rezistencijom na imatinib mesylate u hroničnoj mijeloidnoj leukemiji

 

Mišković Marijana, Lalić Tanja, Radivojević Danijela, Guć-Šćekić Marija, Zamurović Dragan i Vlahović Gordana

Prenatalna i postnatalna molekularna dijagnostika SMA korišćenjem digestije restrikcionim enzimima

 

Durković Jasmina, Cemerlic Dejan, Anđelić Luka i Drakulić Danijela

Prikaz slučaja reverzije pola

 

Jovičić Dubravka, Rakić Boban, Vukov Tanja, Milačić Snežana, Pajić Jelena, Stevanović Milena i Drakulić Danijela

Komparativna citogenetska analiza hromozomskih abaracija i prevremene centromerne deobe u limfocitima periferne krvi lica profesionalno izloženih radionuklidima

 

Daggag Hinda, White Stefan i Sinclair Andrew

Copy number changes in patients with disorders of sex development and functional analyses of candidate genes

 

Joksić Ivana, Guć-Šćekić Marija, Vujić Dragana, Petrović Sandra i Leskovac Andreja

Disfunkcija telomera pozitivno koreliše sa incidencom izmena sestrinskih hromatida kod pacijenata obolelih od fankonijeve anemije

 

Radivojevic Miloš, Keckarović-Marković Milica, Dacković Jelena, Apostolski Slobodan, Brajušković Goran i Romac Stanka

Molekularna analiza GLI3 gena kod pacijenata sa Palister-Halovim sindromom

 

Lukić Jelena, Anđelković Marina i Bugarić Predrag

Brza prenatalna dijagnostika QF-PCR metodom u srbiji

 

Popović Branka, Jekić Biljana, Novaković Ivana i Milašin Jelena

Uloga p53 gena i humanog papiloma virusa u patogenezi oralnih planocelularnih karcinoma

 

Manasijević Maja, Nešić Branka, Jelovac Drago, Ilić Branislav, Popović Branka i Milašin Jelena

Analiza c-myc i c-erbb-2 onkogena u histološki negativnim marginamaoralnih skvamocelularnih karcinoma (oscc)

i bazocelularnih karcinoma glave i vrata (bcc)

 

Fatović-Milićević Božica, Mitić-Ćulafić Dragana, Vuković-Gačić Branka, Berisavac Milica, Lakić Nada i Knežević-Vukčević Jelena

Detekcija premanifestovanih promena grlića materice komet testom

 

Branković Ljiljana, Milićević Radomir, Živadinović Radomir i Milašin Jelena

Infekcija humanim papiloma virusom (hpv) i citološke promene na epitelu cerviksa

 

 

Topic IV

 

Invited lecture

 

Herrera J. Rene, Somarelli A. Jason, Mesa Annia, Rodriguez E. Carol

Do U1 small nuclear RNA variants mediate differential pre-mRNA splicing?

 

 

Introductory lectures

 

Kobiljski Borislav, Kondić-Špika Ankica, Trkulja Dragana i Brbaklić Ljiljana

Primena molekularnih markera u oplemenjivanju pšenice

 

 

Oral presentations

 

Golić Nataša, Terzić-Vidojević Amarela, Begović Jelena, Jovčić Branko, Veljović Katarina, Strahinić Ivana, Lozo Jelena, Nikolić Milica, Tolinački Maja i Topisirović Ljubiša

Molekularni diverzitet prirodnih populacija Lactobacillus paracasei i Lactobacillus plantarum izolovanih iz različitih ekoloških niša

 

Lozo Jelena, Kojić Milan, Jovčić Branko i Topisirović Ljubiša

Molekularna karakterizacija bakteriocina koje sintetiše prirodni izolat Lactobacillus paracasei subsp. paracasei BGSJ2-8

 

Vojnović Sandra, Ilić-Tomić Tatjana i Vasiljević Branka

Sekundarna struktura u okviru 5’ netranslatirajućeg regiona iRNK

 

Jovčić Branko, Fira Đorđe, Topisirović Ljubiša i Kojić Milan

Biodegradacija alkil sulfata

 

Timotijević Gordana, Milisavljević Mira, Samardžić Jelena, Konstantinović Miroslav i Maksimović Vesna

Uloga gena za aspartičnu proteinazu heljde u senescenciji

 

Kalendar Ruslan

Universal amplification method of retrotransposon terminal ltr parts: new tool for polymorphism detection in plant and animal genomes and efficient retrotransposon cloning

 

Daggag Hinda, Svingen Terje, Western Patrick, van den Bergen Jocelyn, McClive Peter, Harley.Vincent, Koopman Peter and Sinclair Andrew

The Rhox homeobox gene family shows sexually dimorphic and dynamic expression during mouse embryonic gonad development

 

Mladenović Djordjević Aleksandra, Perović Milka, Smiljanić Kosara, Tešić Vesna, Tanić Nikola, Ruždijić Sabera i Kanazir Selma

Homeostaza holesterola u mozgu – regulacija ekspresije gena tokom starenja i pod uticajem kalorijske restrikcije

 

Tanic Miljana, Zajac Magdalena, Benitez Javier i Martinez-Delgado Beatriz

Uloga microRNK u regulaciji BRCA1 gena

 

 

Posters

 

Bugarski-Stanojević Vanja, Stamenković Gorana, Adnađević Tanja, Blagojević Jelena, i Vujošević Mladen

Utvrđivanje filogenetskih odnosa kod tri vrste roda Apodemus (Rodentia, Mammalia)

 

Tasić Srđan i Tasić Irena

Molekularna karakterizacija Seratia fonticola iz oligomineralne vode

 

Tasić Srđan i Tasić Irena

Molekularna karakterizacija Pseudomonas sp.iz oligomineralne vode  

 

Djuric Simonida, Jarak Mirjana i Josic Dragana

RAPD profili autohtonih Azotobacter izolata iz različitih tipova zemljišta

 

Jošić Dragana, Delić Dušica, Rasulić Nataša, Stajković Olivera, Kuzmanović Đorđe i Miličić Bogić

Solubilizacija fosfata i (GTG)5 analiza rizosfernih pseudomonada

 

Ivanović Žarko, Gavrilović Veljko, Živković Svetlana i Stanković Slaviša

REP PCR kao metod za utvrđivanje diverziteta između sojeva Pseudomonas syringae sa različitih vrsta voćaka

 

Lepšanović Zorica i Libisch Balázs

Karakterizacija gena za metalo-β-laktamaze iz kliničkog izolata

 

Begović Jelena, Veljović Katarina, Strahinić Ivana i Topisirović Ljubiša

Antibiotska rezistencija Staphylococcus epidermidis izolovanih iz humanog mleka

 

Jošić Dragana, Kuzmanović Slobodan, Stojanović Saša, Aleksić Goran i Starović Mira 

Detekcija XIIA grupe fitoplazmi RFLP analizom 16s rDNK sekvence

 

Tolinački Maja, Fira Đorđe, Kojić Milan i Topisirović Ljubiša

Antimikrobna aktivnost prirodnih izolata vrste Lactobacillus paracasei subsp. paracasei

 

Veljović Katarina, Terzić-Vidojević Amarela i Topisirović Ljubiša

Antimikrobna i proteolitička aktivnost odabranih enterokoka

 

Kočiš Tubić Nataša, Obreht Dragana, Pal Boža i Vapa Ljiljana

Alelna varijabilnost mikrosatelita vrste Ambrosia artemisiifolia l. u populacijama Vojvodine

 

Bratić Ana, Majić Dragana, Samardžić Jelena, i Maksimović Vesna

Funkcionalna analiza promotora biljnih gena u bright yellow 2 ćelijama duvana i polenovim zrnima

 

Aleksić Jelena, Geburek Thomas, Fussi Barbara i Heinze Berthold

Dva mitohondrijalna introna grupe II kod Picea omorika: novi uvid u evolutivne odnose među smrčama

 

Jevremović Slađana, Stanišić Mariana, Ćalić-Dragosavac Dušica, Raspor Martin, Ninković Slavica, Subotić Angelina, Trifunović Milana i Petrić Marija

Klonalna indentičnost biljaka Iris sibirica regenerisanih u kulturi in vitro

 

Stevanović Jevrosima, Stanimirović Zoran i Radaković Milena

Ispitivanje genetičkog diverziteta Paenibacillus larvae u Srbiji primenom REP-PCR fingerprint tehnike

 

Kovačević Nives i Kaeppler Shawn

Hromatinski mutanti koji utiču na paramutaciju kod r1

 

Nešić Milica, Kuzmanović Dragana, Jovanović-Ćupić Snežana, Libek Vesna, Pašić Srđan i Stamenković Gorana

Standardizacija metoda za detekciju genoma virusa u krvi i krvnim produktima: naše iskustvo u radu sa parvo b19

 

Savić Dejana, Kuljić Kapulica Nada i Jovanović Dragutin

Značaj PCR metode za rano otkrivanje i praćenje citomegalovirusne infekcije kod transplantiranih bolesnika

 

Meier Carste i Berenji Janoš

GM Arabidopsis thaliana za biodetekciju mina u zemljištu

 

 

Topic V

 

Invited lecture

 

Gömöry Dušan and Paule Ladislav

Traces of evolutionary processes in the gene pool of western-eurasian beeches

 

Heinze Berthold

Molekularna genetika u šumarstvu: perspektive, proboji i praksa

 

 

Introductory lectures

 

Janoš Berenji

Novi trendovi u oplemenjivanju biljaka

 

Isajev Vasilije, Orlović Saša, Konstantinov Kosana, Drinić Mladenović Snežana, Lučić Aleksandar i Ivetić Vladan

Unapređenje šumskog semenarstva srbije primenom genetičkih markera

 

Miščević Branislav, Bošković Jelena, Ivanc Aleksandar, Vukosav Marija i Kenjveš Tibor

Biotehnologija i oplemenjivanje domaćih životinja

 

Saftić-Panković Dejana, Radovanović Nataša i Jocić Siniša

MAS suncokreta za otpornost prema plamenjači

 

Stevanović Jevrosima, Stanimirović Zoran, Ninoslav Đelić i Radaković Milena

Utvrđivanje roditeljstva i pola goveda putem molekulskih markera

 

Anđelković Violeta, Marković Ksenija, Ignjatović-Micić Dragana, Nikolić Ana, Drinić Mladenović Snežana i Lazić-Jančić Vesna

Oplemenjivanja kukuruza na tolerantnost prema suši  

 

Boćanski Jan i Savić Ivanov Milena

Stanje i perspektive biljnih genetičkih resursa u Srbiji

 

Konstantinov Kosana, Drinić Mladenović Snežana i Isajev Vasilije

Genetički resursi poljoprivrednih biljaka, šumskih kultura i životinja – uloga biotehnologije u karakterizaciji i konzervaciji

 

 

Oral presentations

 

Dimitrijević Miodrag, Petrović Sofija, Banjac Borislav i Vukosavljev Mirjana

Fenotipska reakcija pšenice na različitim tipovima zemljišta

 

Šurlan-Momirović Gordana, Zorić Miroslav, Kovačević Vlado, Prodanović Slaven, Vučković Savo, Maklenović Violeta, Jolanka Marton i Birkas Marta

Prinos kukuruza u svetlu globalnih i regionalnih klimatskih promena

 

Zečević Bogoljub, Đorđević Radiša, Damnjanović Jelena, Đorđević Mladen, Todorović Goran i Jevđović Radosav

Analiza uticaja germplazme roditelja na osobine ploda F1, F2 i F3 generacije hibrida paprike (Capsicum annuum L)

 

Ellis Noel, Hofer Julie, Mikić Aleksandar, Mihailović Vojislav, Vasiljević Sanja, Milić Dragan, Đorđević Vuk i Perić Vesna

Tipovi lista mahunarki i njihov agronomski značaj

 

Smýkall Petrl, Kenicer Greg i Mikić Aleksandar

Prekrasna Vavilovija (Vavilovia formosa) i molekularna taksonomija tribusa Fabeae

 

Radičević Sanja, Cerović Radosav, Glišić Ivana i Karaklajić-Stajić Žaklina

Perspektivni hibridi višnje (Prunus cerasus L.) stvoreni u institutu za voćarstvo u Čačku

 

Rakonjac Ljubinko, Isajev Vasilije i Lučić Aleksandar

Ekotipovi belog bora (Pinus silvestris L. ) ilirkog područja u pošumljavanju staništa jugozapadne Srbije

 

Ivetić Vladan, Isajev Vasilije i Drinić Mladenović Snežana

Korišćenje geografske komponente genetičkih podataka

 

Galović Vladislava, Orlović Saša, Kovačević Branislav i Pilipović Andrej

Utvrđivanje međuvrsne DNK varijabilnosti topola korišćenjem AFLP i SSR markera

 

Stevanović Jevrosima, Stanimirović Zoran i Radaković Milena

Specijska identifikacija mikrosporidijalnih patogena roda Nosema u uzorcima Apis mellifera iz Srbije primenom PCR-RFLP metode

 

Perović Dragan, Günter J., Steffenson B., Kopahnke D., Pržulj Novo i Ordon F.

Genetic mapping of leaf rust (Puccinia hordei Otth) resistance in barley accession MBR1012 originating from R. of Srbija and R. of Montenegro

 

Dodig Dejan, Kandić Vesna, Zorić Miroslav, Šurlan-Momirović Gordana i Knežević Desimir

Tolerantnost na sušu lokalnih populacija pšenice sa područja Zapadnog Balkana

 

Nikolić Ana, Ignjatović-Micić Dragana, Lazić-Jančić Vesna i Pekić Sofija

QTL analiza svojstava koja doprinose tolerantnosti na sušu kod kukuruza

 

Dimitrieski Miroslav

Transmission of resistance to tobacco mosaic virus (TMV) in some oriental tobacco varieties

 

Denić Miloje, Ignjatović-Micić Dragana, Stanković Goran, Marković Ksenija, Žilić Slađana, Lazić-Jančić Vesna, Chauque Pedro, Fato Pedro, Mariote David, i Haag Wayne

Znacaj genetickih resursa razlicitog geografskog porekla u simultanom oplemenjivanju kukuruza na visok kvalitet proteina i tolerantnost na stres

 

Sokolović Dejan, Babić Snežana, Tomić Zorica, Radović Jasmina, Lugić Zoran i Cvetković Mirjana

Proširenje kolekcije autohtonih genotipova engleskog ljulja (Lolium perenne L.) i ježevice (Dactylis glomerata L.)

 

Mratinić Evica i Fotirić Milica

Genetički resursi jabuke (Malus sp.) na području južne Srbije

 

Longauer Roman, Lavadinović Vera, Gömöry Dušan Paule Ladislav, Borlea Gheorghe, Ballian Dalibor, Brus Robert, Zhelev Petar and Andonoski Aleksandar

Genetic variation of european silver fir (Abies alba) in southeastern Europe

 

Posters

 

Knežević Desimir Kovačević Vlado, Đukić Nevena, Jelić Miodrag i Luković Kristina

Genotipska varijabilnost broja zrna po klasu kod pšenice (Triticum aestivum L.)

 

Đukić Nevena, Knežević Desimir i Stamenković-Radak Marina

Varijabilnost gli-a2 alela kod 21 sorte Triticum durum

 

Olivera Nikolić, Tomislav Živanović i Milovanović Milivoje

Mogućnosti korišćenja fizioloških parametara u oplemenjivanu pšenice na prinos zrna  

 

Petrović Sofija, Dimitrijević Miodrag, Banjac Borislav i Vukosavljev Mirjana

Stabilnost parametara klasa sorti pšenice na solonjecu 

 

Jankuloski Ljupcho, Jankulovska Mirjana i Simeonovska Emilija

Induction of doubled haploids in Macedonian wheat genotypes (Triticum aestivum L.) 

 

Prodanović Slaven, Girek Zdenka i Matzk Fritz

Uticaj koncentracije auksina na rast haploidnih embriona pšenice

 

Vukosavljev Mirjana, Kondić-Špika Ankica, Petrović Sofija, Dimitrijević Miodrag, Mladenov Velimir i Banjac Borislav

Uticaj komponenti androgene sposobnosti na regeneraciju biljaka pšenice in vitro

 

Brdar-Jokanović Milka, Kobiljski Borislav, Kraljević-Balalić Marija i Maksimović Ivana

Tolerancija pšenice (Triticum aestivum L.) na bor u poljskim uslovima

 

Kondić-Špika Ankica, Kobiljski Borislav, Marjanović Milica, and Hristov Nikola

In vitro evaluacija tolarntnosti genotipova pšenice prema boru

 

Đurić Veselinka, Hristov Nikola, Kondić-Špika Ankica, Aćin Vladimir i Racić Marija

Efekat azotne ishrane na alveografske parametre ozime pšenice

 

Jelić Miodrag, Đalović, I., Knežević Desimir i Paunović Aleksandar

Genotipska variranja sadržaja N, P i K u zrnu i slami ozime pšenice u zavisnosti od sistema đubrenja

 

Hristov Nikola, Mladenov Novica, Đurić Veselinka, Kondić-Špika Ankica, Marjanović-Jeromela Ana i Lečić Nada

Efekat đubrenja na sadržaj ulja u zrnu pšenice

 

Gorjanović Biljana i Kraljević-Balalić Marija

Prinos genotipova hlebne pšenice na tri nivoa ishrane azotom

 

Knežević Desimir, Zečević Veselinka, Đukić Nevena i Konstantinov Kosana

Genetička uslovljenost tehnološkog kvaliteta pšenice(Triticum aestivum L.)

 

Zečević Veselinka, Knežević Desimir, Bošković Jelena, Mićanović Danica i Luković Kristina

Varijabilnost tehnološkog kvaliteta ozime pšenice

 

Madić Milomirka, Paunović Aleksandar, Knežević Desimir i Zečević Veselinka

Nasleđivanje visine stabla i dužine druge internodije kod hibrida ječma 

 

Milovanović Milivoje i Perišić Vladimir

Rezultati i perspektive oplemenjivanja ozimog Tritikalea u Kragujevcu

 

Babić Vojka, Babić Milosav, Filipović Milomir i Delić Nenad

Vizuelna ocena fenotipa kao pokazatelj srodnosti linija kukuruza

 

Deletić Nebojša, Stojković Slaviša i Gudžić Slaviša

Promena genetske i fenotipske varijanse komponenti prinosa nakon rekurentne selekcije kukuruza

 

Sečanski Mile, Živanović Tomislav, Šurlan-Momirović Gordana, Prodanović Slaven i Jovanović Snežana

Kombinacione sposobnosti prinosa linija kukuruza različitih ciklusa selekcije 

 

Pajić Zorica, Erić Uroš, Srdić Jelena, Drinić Mladenović Snežana i Filipović Milomir

Način nasleđivanja i heritabilnost prinosa i zapremine kokičavosti hibrida kukuruza kokičara (Zеа mays L. everta)

 

Ivanović Mile, Stanisavljević Dušan, Stojaković Milisav, Treskić Sanja i Mitrović Bojan

Procene dve grupe populacija polusrodnika za prinos zrna kukuruza (Zea mays L.)

 

Srećkov Zorana, Nastasić Aleksandra, Ivanović Mile i Boćanski Jan

Korelaciona i path analiza prinosa zrna po biljci i morfoloskih osobina biljke i klipa u test-cross populacijama kukuruza

 

Stojković Slaviša, Deletić Nebojša, Biberdžić Milan i Aksić Miroljub

Uticaj komponenti prinosa na prinos zrna kod različitih potomstava jedne F3 populacije kukuruza 

 

Pavlov Jovan, Stanković Goran i Delić Nenad

Korišćenje srodnih linija kukuruza u proizvodnji hibridnog semena

 

Filipović Milomir, Čamdžija Zoran i Lopandić Dragiša

Ponašanje hibrida kukuruza sa egzotičom germplazmom u našim uslovima gajenja

 

Babić Milosav, Babić Vojka, Prodanović Slaven i Anđelković Violeta

Stabilnost prinosa komercijalnih hibrida kukuruza

 

Cvarkovic Radomir, Branković Gordana, Calic Irena, Delić Nenad, Živanović Tomislav i Šurlan-Momirović Gordana

Stabilnost prinosa i komponenti prinosa hibrida kukuruza

 

Đurović Dragan, Madić Milomirka i Stevović Vladeta

Parametri stabilnosti prinosa zrna hibrida kukuruza (Zea mays L.)

 

Vančetović Jelena, Jankuloski Ljupcho, Božinović Sofija i Dodig Dejan

Uticaj citoplazmatske muške sterilnosti i ksenija na hemijski sastav zrna kukuruza

 

Kravić Natalija, Anđelković Violeta, Hadži-Tašković Šukalović Vesna i Vuletić Mirjana

Sadržaj antioksidativnih komponenata u semenu genotipova kukuruza sa različitim udelom dtp-a

 

Ristić Danijela, Ignjatović-Micić Dragana, Drinić Mladenović Snežana, Anđelković Violeta i Nikolić Ana

Poređenje RAPD i SSR markera u proceni geneticke varijabilnosti lokalnih poulacija kukuruza

 

Ignjatović-Micić Dragana, Marković Ksenija, Drinić Mladenović Snežana i Lazić-Jančić Vesna

SSR analiza polimorfizma lokusa modifikatora kod normalnih i opaque2 inbred linija kukuruza

 

Kovačević Vlado i Šimić Domagoj    

Uticaj nasljeđa na koncentracije fosfora i kalijuma u kukuruzu

 

Drinić Mladenović Snežana, Ristić Danijela, Sredojević Slobodanka, Dragičević Vesna, Terzić Dušanka, Nenad Delić i Ignjatović-Micić Dragana

Genetičke varijacije fitina u populacijama kukuruza

 

Radosavljević Milica, Mojović Ljiljana, Semenčenko Valentina i Milašinović Marija

Upotrebna vrednost zrna hibrida kukuruza različite genetičke osnove 

 

Atlagić Jovanka, Marjanović-Jeromela Ana, Marinković Radovan i Terzić Sreten

Osobine polena uljanih vrsta iz novosadske kolekcije 

 

Drumeva Miglena, Yankov Peter i Nenova Nina

New sunflower restorer lines developed by y-induced parthenogenesis from Helianthus annuus hybrids - disease resistance, combining ability. II. Combining ability.

 

Hladni Nada, Jocić Siniša, Miklič Vladimir, Saftić-Panković Dejana i Kraljević-Balalić Marija 

Međuzavisnost prinosa sa komponentama prinosa kod konzumnog suncokreta

 

Marinković Radovan, Marjanović-Jeromela Ana i Radić Velimir

Genetika nekih kvantitativnih svojstava kod suncokreta (H. annuus L.)

 

Miladinović Dragana, Miladinović Jegor, Siniša Jocić i Miklič Vladimir

Uticaj oksalne kiseline na asimetričnost somatskih hibrida između gajenog suncokreta i helianthus maximiliani

 

Cvejić Sandra i Jocić Siniša

Stvaranje hibrida dekorativnog suncokreta

 

Srebrić Mirjana, Kovačević Dragan i Perić Vesna

Odnos linija soje standardnog kvaliteta zrna i linija bez kunitz tripsin inhibitora u ranim generacijama odabiranja

 

Perić Vesna, Nikolić Ana i Drinić Mladenović Snežana

Genetička divergentnost genotipova soje na osnovu RAPD markera

 

Miladinović Jegor, Đorđević Vuk, Balešević-Tubić Svetlana i Miladinović Dragana

Genetska divergentnost genotipova soje različitog geografskog porekla

 

Perić Vesna, Srebrić Mirjana, Jankuloski Ljupcho, Mirjana Jankulovska, Žilić Slađana i Drinić Mladenović Snežana

Uticaj azota na sadržaj proteina i tripsin inhibitora u zrnu soje

 

Srebrić Mirjana, Perić Vesna, Dragičević Vesna, Sredojević Slobodanka, Terzić Dušanka i Drinić Mladenović Snežana

Genetička varijabilnost sadržaja fosfora u zrnu soje

 

Marjanović-Jeromela Ana, Marinković Radovan, Miladinović Dragana, Stojaković Željka i Terzić Sreten

Nasleđivanje sadržaja tokoferola u semenu uljane repice (Brassica napus L.)

 

Danojević Dario, Kovačev Lazar, Ćurčić Živko, Nagl Nevena, Rajić Milorad i Stojaković Željka

Varijabilnost korenskih i semenskih osobina šećerne repe

 

Terzić Sreten i Atlagić Jovanka

Varijabilnost sadržaja azota i šećera u krtolama topinambura (Helianthus tuberosus )

 

Korubin-Aleksoska Ana i Aleksoski Jane

Combining quantitative characters in breeding the lines of Nicotiana tabacum L. with diallel crossings

 

Miceska Gordana

Determination of the level of androgenesis in tobacco

 

Zdravković Jasmina, Pavlović Nenad, Girek Zdenka, Zdravković Milan i Cvikić Dejan

Svojstva od značaja za organsko oplemenjivanje povrćas

 

Kondić Svetlana, Takač Adam, Gvozdanović-Varga Jelica, Vasić Mirjana i Červenski Janko

Varijabilnost genotipova paradajza (Lycopersicum esculentum mill. ) za osobine ploda

 

Živanović Tomislav, Prodanović Slaven, Šurlan-Momirović Gordana i Krstanović Saša

Komponete genetičke varijanse nekih kvantitativnih osobina paradajza

 

Pavlović Nenad, Cvikić Dejan, Zdravković Jasmina, Mijatović Mirjana i Brdar-Jokanović Milka

Način nasleđivanja ukupnog sadržaja suve materije u lukovići crnog luka (Allium cepa L.)

 

Poštić Dobrivoj, Sabovljević Radovan i Bogdanović Zorica

Pokazatelji životne sposobnosti semenskih krtola krompira  

 

Đorđević Radiša, Zečević Bogoljub, Damnjanović Jelena, Todorović Goran i Jevđović Radosav

Uticaj af gena na formiranje broja zrna graška po mahuni (Pisum sativum L.)

 

Damnjanović Jelena, Zečević Bogoljub, Đorđević Radiša, Đorđević Mladen i Todorović Goran

Genetička analiza nasleđivanja širine plodova po biljci plavog patlidžana (Solanum melongena L.)

 

Smýkall Petrl, Jarkovský J., Corander J. i Hýbl M.

Genetička divergentnost i struktura populacija između sorti graška (Pisum sativum L.) u svetlu kombinovane analize markerima zasnovane na retrotranspozonima, mikrosatelitima i morfološkim osobinama

 

Mikić Aleksandar, Mihailović Vojislav, Ćupina Branko, Katić Slobodan, Vasiljević Sanja, Milić Dragan i Krstić Đorđe

Dostignuća u oplemenjivanju bele lupine (Lupinus albus L.) u Srbiji 

 

Radović Jasmina, Štrbanović Ratibor, Lugić Zoran, Sokolović Dejan i Vasić Tanja

Varijabilnost morfoloških osobina i prinosa suve materije divljih popilacija žutog zvezdana (Lotus corniculatus L.)

 

Mihailović Vojislav, Mikić Aleksandar, Dimitrijević Miodrag, Petrović Sofija i Katić Slobodan

Interspecies hibridizacija nekih jednogodišnjih mahunarki

 

Babić Snežana, Sokolović Dejan, Anđelković Snežana, Štrbanović Ratibor i Živković B.

Varijabilnost najvažnijih osobina autohtonih populacija mačijeg repa (Phleum pratense L.)

 

Katić Slobodan, Milić Dragan, Mihailović Vojislav, Vasiljević Sanja i Mikić Aleksandar

Efekti heterozisa za prinos i komponente prinosa dobijen ukrštanjem divergentnih populacija lucerke

 

Lugić Zoran, Radović Jasmina, Sokolović Dejan, Anđelković Snežana i Babić Snežana

Potencijal genotipova bele deteline (Trifolium repens L.) različitog porekla za osnovna agronomska svojstva

 

Zec Gordan i Čolić Slavica

Uticaj F1 generacije selekcija vinogradske breskve na bujnost i rodnost breskve Autumn glo i nektarine

Stark red gold

 

Rakonjac Vera, Nikolić Dragan i Fotirić Milica

Genetička dobit pri selekciji vinogradske breskve iz prirodne populacije

 

Marić Slađana, Lukić Milan i Bošković Radovan

Polimorfizam, nasleđivanje i mapiranje etr1 gena kod jabuke (Malus x Domestica borkh.)

 

Živković Svetlana, Stojanović Saša, Ivanović Žarko, Gavrilović Veljko i Balaž Jelica

Morfološka i molekularna analiza Colletotrichum vrsta sa krušker

 

Miletić Rade

Zakonomernosti između početka vegetacije i važnijih osobina plodova u populaciji oraha

 

Miletić Rade

Zakonomernosti između završetka vegetacije i važnijih osobina plodova u populaciji oraha

 

Čolić Slavica, Milatović Dragan, Nikolić Dragan i Zec Gordan

Polimorfizam izoenzima dehidrogenaza kod selekcionisanih genotipova badema (prunus amygdalus batsch)

 

Nikolić Mihailo, Radović Aleksandar, Fotirić Milica, Milivojević Jasminka i Nikolić Dragan

Pomološke osobine perspektivnih sejanaca maline sa žutom bojom ploda

 

Nikolić Dragan

Nasleđivanje nekih osobina vinove loze u kombinaciji ukrštanja sejanac 113 x muskat hamburgg

 

Šijačić-Nikolić Mirjana, Milovanović Jelena, Savić-Pavićević Dušanka, Brajušković Goran i Diklić Miloš

Genetička distanca različitih regiona hrasta kitnjaka u Srbiji

 

Šijačić-Nikolić Mirjana, Milovanović Jelena, Pilipović Andrej i Orlović Saša
Varijabilnost preživljavanja biljaka različitih rovenijencija bukve u okviru evropskih provenijeničnih testova u Srbiji 

 

Lavadinović Vera, Isajev Vasilije i Radošević Gordana

Međuzavisnost širine četina i staništa provenijencija duglazije u test kulturama u Srbiji

 

Mrsic Marina i Pavlović P. Boro

Korelacija odlika sjemenki sa položajem u šišarki kod vrste Abies alba mill.

 

Lučić Aleksandar, Drinić Mladenović Snežana, Isajev Vasilije i Rakonjac Ljubinko

Polimorfizam proteina semena populacija belog bora (Pinus silvestris L.) u Srbiji

 

Daničić Vanja, Isajev Vasilije, Mataruga Mila i Cvjetković Branislav

Međuklonska varijabilnost fiziološke svojstava polena bijelog bora (Pinus silvestris L)

 

Ivetić Vladan

Upotreba GIS-a – od izrade strategije konzervacije do izbora izvora semena

 

Andrić Andrijana, Obreht Dragana, Rat Milica, Pal Boža i Vujić Ante

Analiza genetičke varijabilnosti Ornithogalum L. korišćenjem RAPD markera

 

Sedlovskiy А.I., Tupina L.N., Kоkhmetova А.М. and Baimagambetova К.К.

The screening of wheat germplasm to resistance to leaf rust in Kazakhstan  

 

Prijić Željana i Jerković Zoran

Uobičajene kombinacije gena za dugotrajnu otpornost prema Puccinia triticina u Srbiji

 

Staletić Mirjana, Milovanović Milivoje, Perišić Vladimir i Đekić Vera

Efikasnost PC gena otpornosti prema lisnoj rđi ovsa

 

Bekavac Goran, Purar Božana, Jocković Đorđe, Treskić Sanja, Stanisavljević Dušan i Mitrović Bojan

Genetička analiza tolerantnosti prema crvenilu kukuruza u populaciji šire genetičke osnove NS 1-257 CRS

 

Radovanović Nataša, Jocić Siniša, Miklič Vladimir i Saftić-Panković Dejana

Promene u Pl6 genomskom regionu za otpornost prema plamenjači na rekombinantnim inbred linijama suncokreta

 

Mezei Snežana, Kovačev Lazar, Atlagić Jovanka i Nagl Nevena

Analiza mejoze diploidnih populacija šećerne repe otpornih na rizomaniju

 

Živić Jelica, Knežević Desimir, Petrović Saša i Stančić Ivica

Varijabilnost Beta vulgaris var. saccharifera kod multigermnih oprašivača u uslovima zaraze rizomanijom

 

Oro Violeta i Ivanović Žarko

Evaluacija metoda DNK ekstrakcije u PCR identifikaciji Globodera pallida

 

Oro Violeta

Patocitološke promene korena krompira i parazitizam Globodera-e pallida-e (nematoda: Heteroderidae)

 

Kovačević Branislav, Drekić Milan, Orlović Saša i Poljaković-Pajnik Leopold

Varijabilnost i odnosi među svojstvima tolerantnosti klonova crne topole prema Phyllodecta vitellinae L.

 

Marković Ksenija, Kravić Natalija, Anđelković Violeta i Vuletić Mirjana

Odgovor genotipova kukuruza sa različitim udelom egzotične germplazme na osmotski stres

 

Simić Milena, Filipović Milomir, Dolijanović Željko i Grčić Nikola

Značaj genotipa za povećanje konkurentne sposobnosti kukuruza prema korovima

 

Dražić Slobodan, Dajić Zora i Živanović Tomislav

Diverzitet i korišćenje genetičkih resursa lekovitog bilja

 

Ilić Zoran, Milenković Lidija, Vasić Mirjana i Đurovka Mihal

Stare sorte i populacije iz tradicionalnih regiona gajenja paprike u Srbiji

 

Taški-Ajduković Ksenija, Knoblauch Rainer, Nagl Nevena, Jevtić Aranka i Vujaković Milka

Ispitivanje genetske čistoće semena upotrebom biomolekularnih markera

 

Sredojević Slobodanka, Dragičević Vesna, Srebrić Mirjana, Milivojević Marija i Đukanović Danica

Mogućnosti primene termodinamike<pri karakterizaciji semena 1. Gibbs-ova slobodna energija.

 

Dragičević Vesna, Kobiljski Borislav, Radojčić Aleksandar, Dodig Dejan, Kandić Vesna i Sredojević Slobodanka

Mogućnosti primene termodinamike pri karakterizaciji semena 2. Monokotiledone biljke.

 

Nišavić Anika, Perić Vesna, Srebrić Mirjana, Đukanović Lana, Dragičević Vesna i Sredojević Slobodanka

Mogućnosti primene termodinamike pri karakterizaciji semena 3. Dikotiledone biljke.

 

Bošković Jelena, Isajev Vasilije, Miščević Branislav, Ivanc Aleksandar, Zečević Veselinka i Dozet Gordana

Interakcija genetički modifikovanih biljaka i životne sredine

 

Milovanović Milivoje, Perišić Vladimir i Staletić Mirjana

Žarko – perspektivna sorta ozimog tritikalea

 

Perišić Vladimir, Milovanović Milivoje, Staletić Mirjana i Nikolić Olivera

Delija - nova sorta jarog tritikalea

 

 

ROUND TABLE I

 

Cvetković Dragana

Darvinovo nasleđe i moderna genetika

 

Brockett Milosevic Mirjana

Promocija efekasnije nastave u oblasti genetike i evolucije

 

 

ROUND TABLE II

 

Marinkovic Dragoslav

Bioetika u nauci i medicini

 

Magić Zvonko

Zakonska regulativa genetskog testiranja u medicini

 

Konstantinov Kosana i Drinić Mladenović Snežana

Etički aspekti patentiranja gena i organizama

 

Drinić Mladenović Snežana i Konstantinov Kosana

Prikaz 40 godina izlaženja časopisa genetika

 

 

Zbornik abstrakata IV Kongres Društva genetičara Srbije

Tara, Srbija, Jun 01-05, 2009.

str.6

© 2009 Društvo genetičara Srbije

 

 

OD GENA DO GENOMA

 

Glišin Vladimir

 

Institut za molekularnu genetiku i genetički inžinjering, Beograd

 

Napredak naše sposobnost da iščitavamo cele genome stotine organizama od bakterija do čoveka, kao i da istovremeno u svoj svojoj celovitosti pratimo biohemijske funkcionalnosti ovih genoma u različitim fiziološkim, patološkim situacijama, tokom razvića kao i u evolutivnom kontekstu, znatno je promenilo naše shvatanje o molekularnoj biologiji od vremena pojave Vatsonove Molekularnje biologije gena (1965) do Molekularne biologije ćelije (2008) Albertsa i saradnika. Stara konvencionalna mudrost nam je govorila da bi se jedan gen iskazao, njegov segment DNK se prepisivao u RNK, te bi onda ta RNK bila poslata do ribozoma kako bi se uz pomoć još tri različite RNK sintetizovao odgovarajući protein. Sada, bilo gde da se okrenemo nalazimo neke nove RNK sa poznatim i nepoznatim funkcijama. Dalje, došli je do promene u našem gledanju na genom. Naročito, sa tačke gledišta na koji se način genomi sastavljaju i kako se ta genomska informacija pretvara u proteine. Takodje, do nedavno nismo pretpostavljali da su strukturne varijacije unutar genoma jedne vrste, a još manje unutar jedne jedinke, tako uobičajene, česte. Medjutim, sada nalazimo na više strukturnih varijacija nego što smo ikada pretpostavljali. U svom izlaganju ja ću detaljnije na osnovu genomike a ne genetike, diskutovati i dokumentovati napredak u našem razumevanju svih bioloških procesa.

 

Povratak na sadržaj

 

 

Zbornik abstrakata IV Kongres Društva genetičara Srbije

Tara, Srbija, Jun 01-05, 2009.

str.8

© 2009 Društvo genetičara Srbije 

 

 

EVOLUCIONA KONZERVACIONA GENETIKA U PRAKSI – DEFINISANJE JEDINSTVENIH ENTITETA U FAMILIJI Syrphidae (Insecta, Diptera)

 

Milankov Vesna i Ludoški Jasmina

 

Odeljenje za biologiju i ekologiju, Prirodno-matematički fakultet, Univerzitet u Novom Sadu, Srbija

 

Proučavanje biološkog diverziteta je fundamentalni deo u razumevanju fenomena evolucione biologije, konzervacione biologije, ekologije i biogeografije. Za identifikaciju oblasti genetičkog endemizma taksonomski bogatih grupa organizama, kao što je familija Syrphidae, važno je definisati genetičke jedinice koje su geografski razdvojene, često sa jedinstvenim haplotipovima i/ili alozimskim markerima. Identifikacija genetičke posebnosti i genetičkog endemizma naglašava značaj integrativnog pristupa u upotrebi molekularnih i fenotipskih karaktera (mitohondrijalne sekvence, alozimski lokusi i kvantitativni karakteri) i kvantifikovanju genetičkog i fenotipskog diverziteta u cilju prepoznavanja konzervacionih jedinica. Detektovanje privatnih haplotipova, alela i genotipova, jedinstvenih heterozigota, značajnih razlika u frekvenciji alela i prepoznavanja kriptičnih vrsta na svim nivoima hijerarhije taksonomskog i genetičkog diverziteta, utvrđeno je da su molekularni markeri i geometrijska morfometrija krila odgovarajući markeri u prepoznavanju evolucionog potencijala osolikih muva na Balkanskom poluostrvu.

 

Povratak na sadržaj

 

 

Zbornik abstrakata IV Kongres Društva genetičara Srbije

Tara, Srbija, Jun 01-05, 2009.

str.10

© 2009 Društvo genetičara Srbije

 

 

DA LI SU B HROMOZOMI GENOMSKI PARAZITI? - GEOMETRIJSKO MORFOMETRIJSKA ANALIZA KANALISANOSTI I RAZVOJNE STABILNOSTI ŽUTOGRLOG ŠUMSKOG MIŠA, Apodemus flavicollis (Rodentia, Mammalia)

 

Jojić Šipetić Vida, Blagojević Jelena i Vujošević Mladen

 

Odeljenje za genetička istraživanja, Institut za biološka istraživanja "Sinisa Stanković“, Beograd, Srbija

 

Osnovni cilj ovog rada bio je testiranje trenutno favorizovanog modela održavanja B hromozoma (B). B hromozomi bi, kao genomski paraziti, povećavali nivo stresa svog domaćina, tj. nosioci B bi imali smanjen nivo i kanalisanosti i razvojne stabilnosti u odnosu na jedinke bez B hromozoma. U cilju testiranja ove hipoteze analizirano je 60 mandibula i 146 kranijuma adultnih žutogrlih šumskih miševa (Apodemus flavicollis) izlovljenih tokom jedne godine na Jastrepcu. Međuindividualna varijansa veličine i oblika, kao i fluktuirajuća asimetrija (FA) procenjena je primenom metoda geometrijske morfometrije. Kod nosioca B ustanovljen je viši nivo varijanse samo za oblik kranijuma, mada ova razlika nije pokazala statističku značajnost. Jedinke bez B hromozoma su pokazale statistički značajno viši nivo FA za oblik kranijuma u odnosu na nosioce B. Činjenicu da B hromozomi ne utiču na smanjenje nivoa kanalisanosti i razvojne stabilnosti u proučavanoj populaciji A. flavicollis ne bi trebalo razmatrati kao ubedljiv argument za prihvatanje nekog od alternativnih modela održavanja B hromozoma, već kao dokaz za odbijanje ovde testiranog parazitskog modela.

 

Povratak na sadržaj

 

 

Zbornik abstrakata IV Kongres Društva genetičara Srbije

Tara, Srbija, Jun 01-05, 2009.

str.11

© 2009 Društvo genetičara Srbije

 

 

ANALIZA GENETIČKOG DIVERZITETA DIVLJIH SVINJA

PRIMENOM MIKROSATELITA

 

Veličković Nevena¹, Đan Mihajla¹, Obreht Dragana¹, Zorić Miroslav² i Vapa Ljiljana¹

 

¹Odeljenje za biologiju i ekologiju, Prirodno-matematički fakultet,Univerzitet Novi Sad

²Poljoprivredni fakultet, Beograd, Srbija

 

Cilj ovog rada je utvrđivanje genetičkog diverziteta populacije divljih svinja iz Podunavskog regiona. Uzorci mišićnog tkiva 51 jedinke analizirani su na pet mikrosatelitskih markera, koji su prvobitno otkriveni kod domaće svinje. Četiri od pet lokusa je uspešno amplifikovano, i oni su korišćeni za dalju statističku analizu s obzirom da je test za utvrđivanje disekvilibrijuma genotipske vezanosti pokazao da lokusi nisu vezani. Nađeno je ukupno 59 alela, sa prosekom 14.7 alela po lokusu. U lokusu S0068 uočen je najveći broj alela (24), a najmanji broj alela (9) u lokusu SW251. U grupi mladih nađen je veći broj alela (55), nego kod odraslih jedinki (26). Od svih alela, 22 (37.29%) je uočeno u obe analizirane grupe, dok su svi ostali privatni aleli. Prosečna uočena heterozigotnost (Ho) za celu populaciju iznosila je 0.579 (0.348-0.833). Slične vrednosti nađene su za obe grupe. Sve F_IS vrednosti bile su signifikantno veće od nule, što ukazuje na značajan deficit heterozigota.

 

Povratak na sadržaj

 

 

Zbornik abstrakata IV Kongres Društva genetičara Srbije

Tara, Srbija, Jun 01-05, 2009.

str.12

© 2009 Društvo genetičara Srbije

 

 

LARGE-SCALE DIFFERENTIATION OF WILD BOAR (Sus scrofa) POPULATIONS: IS THERE INTRASPECIFIC STRUCTURE?

 

Paule Ladislav¹, Bakan Jana¹, Kuehn Ralph², Nikolov Ivan², Romšáková Ivana¹

and Krajmerová Diana¹

 

¹Faculty of foresty, Technical University, Zvolen, Slovakia

²Technische Universität München, Freising, Germany

 

Wild boar (Sus scrofa) distribution covers the entire continental Europe; it is missing in British Isles, Scandinavia and northern part of the European Russia. The intraspecific taxonomy recognizes numerous subspecies, while in central and south-eastern Europe five subspecies should occur: S.s. scrofa, S.s. atilla, S.s. lybicus, S.s. meridionalis and S. s. algira. Fourteen microsatellites of nuclear DNA composed in four multiplexes: (1) S008, SW986, SW1129; (2) SW1701, SW828, SW1517; (3) SW1465, SW1492, SW1514, SW2532; (4) SW461, SW841, SW2021, SW2496 were used to study the genetic structure and differentiation of the central and south-eastern European wild boar populations and to search for links with the occurrence of individual subspecies. Sharp differentiation of wild boar populations was between Slovakia and the Czech Republic and also between the southern and northern Bulgarian populations, which might indicate that in Western Slovakia and Bulgaria are suture zones of genetic lineages.

 

The paper was financially supported by research grant APVV-18-032105.

 

Povratak na sadržaj

 

 

Zbornik abstrakata IV Kongres Društva genetičara Srbije

Tara, Srbija, Jun 01-05, 2009.

str.13

© 2009 Društvo genetičara Srbije 

 

 

GENETIC fragmentation OF Rupicapra rupicapra balcanica POPULATIONS ALONG THE BALKAN PENINSULA

 

Paule Ladislav¹, Grubešić Marijan², Krajmerová Diana¹, Tomljanović Kristijan², Ballian Dalibor³ and Zhelev Petar⁴

 

¹ Faculty of foresty, Technical University, Zvolen, Slovakia;² Šumarski fakultet, Zagreb, Croatia;³ Šumarski fakultet, Sarajevo, Bosnia and Herzegovina;⁴ Faculty of foresty, Sofia, Bulgaria

 

Distribution range of R.r. balcanica stretches from Slovenia to Greece and at present it is discontinuous. We have studied the genetic diversity and differentiation of chamois populations along the Balkan Peninsula with the aim to find the degree of admixture of chamois of Alpine origin (R.r. rupicapra) in Western Balkan. Nuclear microsatellites according to Muntwyler et al. (2002) were used for characterization of genetic diversity and differentiation of individual subpopulations and to define the mixed populations. Northern Croatian populations from Risnjak and Kupa proved to belong to Alpine genetic type together with Slovenian populations. Populations from Biokovo in Croatia and Devin in Bulgaria form another genetic group while Velebit populations with several Bosnian individuals contained both genetic types. Consequences for gene conservation and population management are given.

The paper was financially supported by research grant APVV-18-032105.

 

Povratak na sadržaj

 

 

Zbornik abstrakata IV Kongres Društva genetičara Srbije

Tara, Srbija, Jun 01-05, 2009.

str.14

© 2009 Društvo genetičara Srbije 

 

 

“SEX RATIO” KOD Drosophila pseudoobscura: EVOLUCIONA ANALIZA SR POLIMORFIZMA”

 

Brockett Milosevic Mirjana i Anderson W. Wyatt*

 

School of Biology, Georgia Institute of Technology, Atlanta, GA, USA

*Department of Genetics, Univerzitet uGeorgia, Athens, GA, USA

 

Odnos polova, ili „sex ratio“(SR) je fenotipska osobina, poznata u literaturi kao slučaj dobijanja skoro isključivo ženskog potomstva, od izvesnih ženki. U nasem istrazivanju SR osobine, izabrali smo vrstu Drosophila pseudoobscura, rasprostranjenu na Zapadnoj obali Američkog kontinenta. Kod ove vrste, SR osobina se javlja povezana sa specifične tri inverzije na X-hromozomu. Interesantno je da SR inverzije nikad ne dostižu fiksaciju u prirodnim populacijama i da uprkos izvesnim selektivnim slabostima, nalazimo visok procent sličnih SR inverzija širom roda Drosophila. U eksperimenata sa populacionim kavezima, ispitivali smo mehanizme za selektivno održavanje SR polimorfizma. Ovi rezultati ukazuju na prisustvo značajne frekventno-zavisne selekcije na nivou gameta, kao i evolucionog kauzaliteta izmedju selekcije i SR inverzija.

 

Povratak na sadržaj

 

 

Zbornik abstrakata IV Kongres Društva genetičara Srbije

Tara, Srbija, Jun 01-05, 2009.

str.15

© 2009 Društvo genetičara Srbije 

 

 

“GEOGRAPHICAL CHANGES IN RELATIVE FREQUENCY OF INVERSIONS IN CHROMOSOME III OF Drosophila pseudoobscura AMONG NATURAL POPULATIONS FROM MEXICO”

 

Salceda M. Víctor

 

Departamento de Biología. Instituto Nacional de Investigaciones Nucleares, Carretera México-Toluca S/N, La Marquesa, Ocoyoacac, Mexico

 

Chromosomal polymorphism in natural populations of Drosophila pseudoobscura have been broadly studied in the USA but scarcely in Mexico with only about 60 localities analyzed. Differences among both regions are notorious with respect to their chromosomal constitution. Northern populations, those of USA, have as representative inversions the sequences ST, AR and CH contrasting with those in Southern populations (Mexico) in which prevail the gene arrangements TL, CU and SC. Assuming as a probable mechanism that has allowed these substitutions the flow generated by the presence of a North-South clines, we took as a goal find out if such clines really exist. With that objective in mind we studied 29 populations of this species distributed along four North-South transects. Specimens of D. pseudoobscura caught by attracting them with fermenting bananas, carried to the laboratory where from each female an isofemale line was established. When their offspring appeared a single larva from each isofemale was taken, its salivary glands extracted and stained with a solution of lacto-aceto-orcein, by these means the polytene chromosomes were obtained. On these chromosomes we identified, for each larva, the inversion (s) carried in the third chromosome, in such a way 3439 third chromosomes were analyzed. Among the 29 localities we identified 17 different inversions but the number of them varied from population to population from three to eleven. Relative frequencies of each inversion at every location were calculated and with them for each transect the presence or absence of clines was determined. Among each transect the existence of clines was observed only between two or three near by populations, but we were not able to find a clear manifestation of the presence of clines along a complete transect. Our results at this respect are similar to those previously reported for USA populations. A mechanism that explains North-South substitutions of predominant inversions remains as open question.

 

Povratak na sadržaj

 

 

Zbornik abstrakata IV Kongres Društva genetičara Srbije

Tara, Srbija, Jun 01-05, 2009.

str.16

© 2009 Društvo genetičara Srbije

 

 

UTICAJ AUTBRIDINGA NA RAZVOJNU STABILNOST KRILA Drosophila subobscura

 

Kurbalija Zorana¹, Stamenković-Radak Marina^1,2 i Anđelković Marko^1,2

 

¹Institut za biološka istraživanja "Sinisa Stanković“, Beograd, Univerzitet Beograd, Beograd;

 ² Biološki fakultet, Univerzitet Beograd, Beograd

 

Fluktuirajuća asimetrija (FA), predstavlja povećani stepen varairanja bilateralno simetričnih karaktera u uzorku jedinki, a može da ukazuje na poremećaj razvojne stabilnosti na molekularnom, hromozomskom i epigenetskom nivou. Cilj ovog istraživanja je da utvrdi različite genetičke uzroke FA, kao što je hibridizacija izmedju populacija a koja predstavlja vid genomskog stresa i da otkrije da li su koadaptirani genski kompleksi ili heterozigotnost mogući mehanizmi koji oblikuju razvojnu stabilnost u populaciji. Istraživanje se fokusira na koadaptivni aspekt inverzionog polimorfizma kod Drosophila subobscura i njegove veze sa genomskim stresom (međupopulacijska hibridizacija) i razvojnom stabilnošću. Analiziran je efekat medjupopulacijske hibridizacije kroz varijabilnost fluktuirajuće asimetrije (FA) dužine i širine krila kod D. subobscura iz tri ekološki različita staništa, pod predpostavkom da one poseduju izvesni stepen genetičke diferencijacije kroz njihove evolutivne istorije. Analiza FA je urađena na uzorcima iz P, F1 i F2 generacije unutarpopulacijskih i medjupopulacijskih ukrštanja.

 

Povratak na sadržaj

 

 

Zbornik abstrakata IV Kongres Društva genetičara Srbije

Tara, Srbija, Jun 01-05, 2009.

str.17

© 2009 Društvo genetičara Srbije 

 

 

PRODUKCIJA ANTIMIKROBNIH SUPSTANCI I GENETIČKI DIVERZITET SOJEVA BACILLUS SP. IZOLOVANIH IZ RAZLIČITIH STANIŠTA U SRBIJI

 

Berić Tanja¹, Fira Đorđe², Stanković Slaviša¹, Urdaci C. Maria³

i Knežević-Vukčević Jelena¹

 

¹Biološki fakultet, Odeljenje za mikrobiologiju, Univerzitet Beograd;² Biološki fakultet, Odeljenje za biohemiju i molekularnu biologiju, Univerzitet Beograd , Srbija;³ Laboratorija za mikrobiologiju i primenu biohemije, ENITA de Bordeaux, Gradignan, Francuska

 

U ovom radu ispitivani su genetički diverzitet i produkcija antimikrobnih supstanci (AMS) 192 soja Bacillus sp. izolovanih iz različitih geografskih područja i ekoloških niša. Kombinovanjem metoda RAPD analize i i sekvenciranja 16S DNK, ustanovili smo trinaest različitih RAPD profila u okviru četiri vrste. B. pumilus je bio zastupljen sa tri grupe različitih RAPD profila, B. subtilis sa pet, B. cereus sa četiri i B. firmus sa jednom. Produkcija AMS je ispitivana na biljnim patogenima: Burkholderia glumae, B. cepacia, Erwinia carotovora, Pseudomonas fuscovaginae i Xanthomonas oryzae. Od ukupno 192 soja, 128 je pokazalo neki stepen antimikrobne aktivnosti protiv bar jednog indikatorskog soja, a 42 soja su ispoljila aktivnost na tri i više patogena.Nije uočena korelacija između RAPD profila i geografskog porekla i vrste staništa ispitivanih sojeva. Antimikrobna aktivnost, s druge strane, bila je povezana sa pripadnošću RAPD grupi. Većina sojeva koji proizvode AMS, uključujući i one najpotentnije, pripadaju vrsti B. subtilis.

. 

Povratak na sadržaj

 

 

Zbornik abstrakata IV Kongres Društva genetičara Srbije

Tara, Srbija, Jun 01-05, 2009.

str.20

© 2009 Društvo genetičara Srbije

 

 

DISTRIBUCIJA B HROMOZOMA U UZRASNIM KATEGORIJAMA KOD ŽUTOGRLOG MIŠA, APODEMUS FLAVICOLLIS (RODENTIA, MAMMALIA)

 

Vujošević Mladen, Blagojević Jelena, Jojić Šipetić Vida, Bugarski-Stanojević Vanja, Adnađević Tanja i Stamenković Gorana

 

Odeljenje za genetička istraživanja, Institut za biološka istraživanja "Sinisa Stanković“, Beograd, Srbija

 

Prekobrojni hromozomi, koji karakterišu mnoge vrste, označavaju se kao B hromozomi ako ispunjavaju tri kriterijuma: nisu neophodni za preživljavanje, ne sparuju se sa A hromozomima i ne nasleđuju se Mendelovski. B hromozomi su često prisutni u populacijama žutogrlog miša, Apodemus flavicollis. Njihovo održavanje u populacijama objašnjava se sa dva suprostavljena modela. Model označen kao parazitski tvrdi da se B hromozomi održavaju zahvaljujući mehanizmu akumulacije uprkos štetnim efektima na fitness nosilaca. S druge strane, heterotički model sugeriše da u odsustvu akumulacije, mali broj B hromozoma ima adaptivnu prednost za nosioce, dok veći broj može biti štetan. Sa ciljem doprinošenja razumevanju mehanizama koji održavaju B hromozome u populacijama A. flavicollis analizirane su razlike u frekvenci B hromozoma u uzrasnim kategorijama kod 732 jedinke. B hromozomi označeni kao parazitski redukuju fitnes kod jedinki koje su njihovi nosioci tako da je očekivano da frekvenca jedinki sa B hromozomima opada sa starošću. Otsustvo statistički značajnih razlika u frekvenci B hromozoma među 6 uzrasnih kategorija ukazuje na heterotički način njihovog održavanja kod A. flavicollis.

 

Povratak na sadržaj

 

 

Zbornik abstrakata IV Kongres Društva genetičara Srbije

Tara, Srbija, Jun 01-05, 2009.

str.21

© 2009 Društvo genetičara Srbije

 

 

GENOTIPIZACIJA POPULACIJE ŽUTOGRLOG MIŠA APODEMUS FLAVICOLLIS (RODENTIA, MAMMALIA) SA FRUŠKE GORE - AFLP I B HROMOZOMI

 

Adnađević Tanja, Bugarski-Stanojević Vanja, Stamenković Gorana,

Blagojević Jelena i Vujošević Mladen

 

Odeljenje za genetička istraživanja, Institut za biološka istraživanja "Sinisa Stanković“, Beograd, Srbija

 

B hromozomi su prekobrojni hromozomi koji se nalaze kod mnogih organizama. Zbog visoke homologije sa hromozomima A seta, B hromozomi kod Apodemus flavicollis se ne mogu razlikovati od hromozoma A seta na citogenetičkom nivou, dok na molekularnom nivou razlike postoje. AFLP je PCR-zasnovana tehnika koja je pogodna za brzu detekciju genetičkog diverziteta jer daje veliki broj visoko reproducibilnih markera i tako omogućava genotipizaciju visoke rezolucije. U našoj studiji testirali smo upotrebu AFLP markera u genotipizaciji 75 jedinki A. flavicollis iz populacije sa Fruške Gore od kojh je kod 16 utvrđeno prisustvo B hromozoma. Od 22, 14 kombinacija AFLP prajmera je dalo jasan i reproducibilan profil. Statistička analiza dobijenih podataka je urađena MVSP programskim paketom, dok su genetičke distance dobijene pomoću Nei & Li koeficijenta sličnosti i UPGMA grupisanja na osnovu binarnog zapisa prisustva ili odsustva traka (1, 0) kod ispitivanih individua. Detektovan je visok nivo unutarpopulacionog polimorfizma, čime je potvrđeno da su AFLP markeri pogodni za ovakav tip analize.

 

Povratak na sadržaj

 

 

Zbornik abstrakata IV Kongres Društva genetičara Srbije

Tara, Srbija, Jun 01-05, 2009.

str.22

© 2009 Društvo genetičara Srbije 

 

 

ANALIZA SEKVENCE HIPERVARIJABILNOG DOMENA 1 KONTROLNOG REGIONA mtDNK U POPULACIJAMA ZECA

(Lepus europaeus pallas)

 

Đan Mihajla¹, Obreht Dragana¹, Tanurdžić Miloš², Vapa Milan³ i Vapa Ljiljana¹

 

¹Prirodno-matematički fakultet, Odeljenje za biologiju i ekologiju, Novi Sad; ²Cold Spring Harbor Lab, New York, USA; ³Poljoprivredni fakultet, Novi Sad, Srbija

 

Hipervarijabilni domen 1 kontrolnog regiona mtDNK je poznati molekularni marker u populaciono-genetičkim studijama vrste Lepus. Cilj ovog rada je analiza varijabilnosti mtDNK CR-1 sekvence kod zečeva Srbije. Ukupno je analizirano 157 jedinki iz šest regiona (Bačka, Banat, Srem, Istočna, Centralna i Zapadna Srbija). Nakon sekvenciranja skup od 92 sekvence (426-432bp) je korišćen u daljim analizama. Ukupno je nađeno 45 haplotipova. Jedinstveni haplotipovi uočeni su u svakoj populaciji. Najveći broj jedinstvenih haplotipova nađen je u populaciji Centralne Srbije (9). Diverzitet haplotipova bio je Hd=0.944, a diverzitet nukleotida π=0.0236. Na osnovu broja nukleotidnih razlika (Kxy) i genetičke divergencije (Fst) konstruisani su NJ dendogrami. Oba dendograma pokazala su sličnu topologiju grana, ukazujući na delimično razdvajanje dve grupe populacija, prvu koju čine populacije zeca Vojvodine, i drugu koju čine tri populacije Istočne, Centralne i Zapadne Srbije. Genetički najudaljenija je bila populacija zeca Zapadne Srbije sa dve jedinstvene sekvence po prvi put nađene kod vrste L. europaeus.

 

Povratak na sadržaj

 

 

Zbornik abstrakata IV Kongres Društva genetičara Srbije

Tara, Srbija, Jun 01-05, 2009.

str.23

© 2009 Društvo genetičara Srbije 

 

 

OPTIMIZACIJA I STANDARDIZACIJA PRAJMERA ZA DETEKCIJU MIKROSATELITSKIH LOKUSA KOD KEČIGE

 (Acipenser ruthenus) I MORUNE (Huso huso)

 

Cvijanović Gorčin¹, Adnađević Tanja², Bugarski-Stanojević Vanja² i Lenhardt Mirjana¹

 

¹ Odeljenje za prirodne resurse i ekologiju, Institut za Multidisciplinarna Istraživanja, Beograd, Srbija;² Odeljenje za genetička istraživanja, Institut za biološka istraživanja "Sinisa Stanković“, Beograd, Srbija

 

Prekomerni izlov, gubitak i fragmentacija staništa, kao i drugi antropogeni faktoru doveli su do opadanja brojnosti i distribucije kečige (Acipenser ruthenus) i morune (Huso huso) u slivu Dunava. Budući da su sve jesetarske vrste ugrožene i da postoje brojni konzervacioni programi, postoji potreba za procenom genetičkog diverziteta i evolutivnih odnosa između populacija. Mikrosatelitski lokusi su korisni pri detekciji polimorfizma unutar vrste i unutar populacija, te su zbog toga utvrđeni mnogobrojni mikrosatelitski lokusi za jesetarske vrste. Prajmeri za lokuse Afu, Aox i Spl grupe su razvijeni kod jezerske jesetre (Acipenser fulvescens), atlantske jesetre (Acipenser oxyrinchus oxyrinchus) i lopatonosa (Scaphirhynchus platorynchus) i predstavljaju veoma korisnu grupu genetičkih markera, koji se mogu detektovati primenom neinvazivnih metoda uzorkovanja (analno peraje). Testirali smo i optimizovali prajmere za deset mikrosatelitskih lokusa na uzorku od deset kečiga i pet moruna iz srpskog dela Dunava. Svi testirani lokusi su pokazali visok nivo polimorfnosti kod ispitivanih uzoraka.

 

Povratak na sadržaj

 

 

Zbornik abstrakata IV Kongres Društva genetičara Srbije

Tara, Srbija, Jun 01-05, 2009.

str.24

© 2009 Društvo genetičara Srbije

  

 

GENETIČKA POLIMORFNOST POPULACIJA SALICORNIA EUROPAEA GRUPE (Chenopodiaceae)

 

Polić Dubravka, Veselić Sanja, Đan Mihajla i Obreht Dragana

 

Odeljenje za biologiju i ekologiju, Prirodno-matematički fakultet, Novi Sad

 

U cilju procene genetičke polimorfnosti Salicornia europaea grupe u ovom radu je primenjena metoda Random Amplified Polymorphic DNA (RAPD) na četiri odabrane populacije (Saladar de Aquamarga -Španija, Slano Kopovo -Srbija, Ulcinj solana- Crna Gora, Kalloni solana- Grčka). Upotrebom sedam prajmera utvrđeno je 58 polimorfnih PCR produkata: pet (prajmer OPB11), sedam (OPB06 i OPB12), osam (K01 i K15), deset (OPA01) i petnaest (MO2). Vrednosti Nei-Li genetičke distance između populacija kretale su se od D=0.469 (Srbija-Španija) do D=0.750 (Srbija-Crna Gora). Analiza je pokazala da populacije iz Srbije i Španije pokazuju visok stepen bliskosti, za razliku od populacije iz Crne Gore, što vodi do zaključka da grupa iz Crne Gore pripada nekoj drugoj populaciji koja vodi drugačije poreklo od onog od kojeg potiču populacije iz Srbije i Španije. Sa druge strane, rezultati su pokazali da se grupa sa Lezbosa (Grčka) značajno razlikuje od ostalih istraživanih populacija.

 

Povratak na sadržaj

 

 

Zbornik abstrakata IV Kongres Društva genetičara Srbije

Tara, Srbija, Jun 01-05, 2009.

str.25

© 2009 Društvo genetičara Srbije 

 

 

PRELIMINARNI REZULTATI MOLEKULARNO-GENETIČKIH ANALIZA RODA Branchipus Schaeffer 1766 (Crustacea, Branchiopoda)

 

Miličić Dragana, Petrov Brigita, Stojković Biljana i Pavković-Lučić Sofija

 

Institut za zoologiju, Biološki fakultet, Univerzitet u Beogradu,

Beograd, Srbija

 

U cilju rasvetljavanja taksonomskih odnosa između populacija roda Branchipus, izvršeno je sekvenciranje 629 baznih parova mitohondrijalnog gena COI na jedinkama iz Panonske nizije (sa teritorije Mađarske i Srbije), kao i sa lokaliteta u istočnoj Srbiji. Kao takson za vangrupno poređenje (outgroup) korišćena je vrsta B. intermedius sa područja Makedonije. Na osnovu Neighbour-Joing (NJ) dendograma i filogenetskog stabla baziranog na principu maksimalne parsimonije dobijeno je jasno razdvajanje uzoraka iz Makedonije, Panonske nizije i istočne Srbije. Postojanje jasne "južne" linije (poreklom iz istočne Srbije) ukazuje na mogućnost da je kod ovih jedinki dostignut značajan nivo divergencije. Ovi preliminarni rezultati ukazuju da bi se populacijama roda Branchipus sa ovog geografskog područja mogao dodeliti neki viši taksonomski nivo.

 

Povratak na sadržaj

 

 

Zbornik abstrakata IV Kongres Društva genetičara Srbije

Tara, Srbija, Jun 01-05, 2009.

str.26

© 2009 Društvo genetičara Srbije 

 

 

USPEŠNOST U PARENJU I MORFOMETRIJA KRILA JEDINKI Drosophila subobscura SA EKOLOŠKI RAZLIČITIH STANIŠTA

 

Savić Tatjana¹, Stamenković-Radak Marina^1,2, Savić Marija², Kenig Bojan¹

 i Anđelković Marko^1,2

 

¹Odeljenje za genetička istraživanja, Institut za biološka istraživanja "Sinisa Stanković“, Beograd, Srbija;² Biološki fakultet, Univerzitet Beograd, Beograd, Srbija

 

Jedinke brojnih vrsta Drosophila su genetički i fenotipski varijabilne za karaktere koji su uključeni u proces parenja. Ova varijabilnost predstavlja osnovu za delovanje seksualne selekcije koja može voditi izolaciji populacija iz ekološki različitih staništa. Uspešnost u parenju vrsta Drosophila zavisi od brojnih faktora kao što su vigor mužjaka, receptivnost ženki, veličina mužjaka i brojni signali koji se emituju tokom parenja.Ekološka specijacija najčešće se razmatra u kontekstu postojanja prezigotne izolacije. Pored ovoga, na intraspecijsku varijabilnost jedinki, sa ekološki različitih staništa značajan uticaj može imati i varijabilnost veličine i oblika krila.Drosophila subobscura predstavlja jedan od pogodnih model-sistema za analizu učestalosti ostvarenih homo- i heterogamnih parenja jedinki iz populacija različitih staništa. Prednost u parenju i morfometrija krila predstavljaju karakteristike koje mogu značajno pomoći u boljem razumevanju relativne uspešnosti u parenju jedinki iz više populacija.

 

Povratak na sadržaj

 

 

Zbornik abstrakata IV Kongres Društva genetičara Srbije

Tara, Srbija, Jun 01-05, 2009.

str.27

© 2009 Društvo genetičara Srbije 

 

 

POVEZANOST REDUKCIJE GENETIČKOG DIVERZITETA I ASIMETRIJE PARAMETARA KRILA KOD SEVERNO-EVROPSKIH VRSTA OSOLIKIH MUVA (Diptera, Syrphidae)

 

Milankov Vesna¹, Ludoški Jasmina¹, Francuski Lubinka¹, Ståhls Gunilla² i Vujić Ante¹

 

¹ Odeljenje za biologiju i ekologiju, Prirodno-matematički fakultet, Novi Sad;²Finnish Museum of Natural History, University of Helsinki, Finland

 

Primenom DNK sekvenciranja, elektroforeze proteina i geometrijske morfometrije parametara krila analiziran je molekularni i fenotipski diverzitet vrsta Cheilosia aff. longula i C. naruska (Diptera, Syrphidae) poreklom iz Laplanda, Finska. Identifikacija morfološki definisanih vrsta je potvrđena poređenjem analiziranih sekvenci mitohondrijalnog COI gena i ribozomalnog ITS2 regiona sa prethodno publikovanim za C. aff. longula i blisko srodnu vrstu C. longula, kao i paratip vrste C. naruska. Analizom alozimske varijabilnosti utvrđen je izuzetno nizak nivo genetičke varijabilnosti u populacijama. Genetička varijabilnost jedinki proučena je unutar i između populacija, a direkciona (DA) i fluktuirajuća (FA) asimetrija su kvantifikovane primenom geometrijsko morfometrijske metode. Zabeležena DA i FA parametara krila (oblik i veličina) verovatno je odraz nestabilnosti razvića analiziranih jedinki. Utvrđena povezanost između asimetrije parametara krila i male heterozigotnosti ukazuje na redukciju evolucionog potencijala analiziranih populacija.

 

Povratak na sadržaj

 

 

Zbornik abstrakata IV Kongres Društva genetičara Srbije

Tara, Srbija, Jun 01-05, 2009.

str.28

© 2009 Društvo genetičara Srbije

 

 

INVERZIONI POLIMORFIZAM U POPULACIJI Drosophila subobscura IZ KLISURE REKE DERVENTE (PLANINA TARA)

 

Jelić Mihailo¹, Kurbalija Zorana², Kenig Bojan², Stamenković-Radak Marina^1,2

i Anđelković Marko^1,2

 

¹Biološki fakultet, Univerzitet Beograd, Beograd; ²Institut za biološka istraživanja "Sinisa Stanković“, Beograd, Univerzitet Beograd, Beograd,Srbija

 

Polazeći od toga da su klisure zbog geomorfološkog sastava i klimatskih uslova mogle biti refugijumi u toku perioda poslednje glacijacije, cilj nam je bio da utvrdimo da li genetička struktura populacije Drosophila subobcura iz klisure reke Dervente (planina Tara) pokazuje određene lokalne specifičnosti. Nacionalni park Tara je pogodan za ovakvu pretragu jer predstavlja refugijum sa očuvanim kompleksnim šumskim fitocenozama u kojima dominiraju relikti i endemiti. Uslovi staništa u ovom refugijumu se nisu značajno menjali od tercijera do danas. Analiziran je inverzioni polimorfizam, koji je posebno pogodan, pored ostalog i zbog relativne osetljivosti na klimatske promene.Učestalosti inverzija i inverzionih kompleksa u populaciji D. subobscura iz klisure reke Dervente su poređene sa učestalostima koje su zabeležene u populacijama sa drugih lokaliteteta u Srbiji. Osim inverzionih aranžmana koji su endemični za celo balkansko poluostrvo, nisu nađeni aranžmani karakteristični samo za analiziranu populaciju. Veliki disperzioni kapacitet D. subobscura je možda razlog odsustva genetičke osobenosti na nivou inverzionog polimorfizma, koja je verovatno ranije postojala u ovom refugujumu.

 

Povratak na sadržaj

 

 

Zbornik abstrakata IV Kongres Društva genetičara Srbije

Tara, Srbija, Jun 01-05, 2009.

str.29

© 2009 Društvo genetičara Srbije

 

 

VARIJABILNOST U BROJU HROMOZOMA KOD SEKSUALNO DIMORFNE VRSTE Mercurialis perennis L. (Euphorbiaceae) U SRBIJI

 

Jovanović Vladimir¹, Blagojević Jelena², Vujošević Mladen²  i Cvetković Dragana¹

 

¹Biološki fakultet, Univerzitet Beograd, Beograd, Srbija; ²Odeljenje za genetička istraživanja, Institut za biološka istraživanja "Sinisa Stanković“, Beograd, Srbija

 

Evolucione tranzicije seksualnih sistema kod biljaka predmet su brojnih istraživanja. Procesi koji dovode do promena u broju hromozoma značajno su oblikovali evoluciju roda Mercurialis, poznatog po velikoj varijabilnosti seksualnih sistema, kao i hromozomskoj varijabilnosti. Prethodna istraživanja pokazala su da je poliploidija povezana sa prelaskom sa dvodomosti na hermafroditizam kod M. annua. Srodna vrsta M. perennis je skoro isključivo dvodoma i široko rasprostranjena. Ona predstavlja izuzetan primer hromozomske varijabilnosti – sadrži poliploidni i aneuploidni kompleks (2n= 42–112); do sada su opisana 43 različita citotipa, većina ima osnovni broj x=8. Dok su populacije iz nekih delova Evrope dobro istražene u citogenetičkom pogledu, podataka za jugoistočni deo areala nema. Cilj ovog rada je da se istraži varijabilnost u broju hromozoma, tj. prisustvo poliploidnog i aneupolidnog kompleksa u populacijama M. perennis u Srbiji. Kariološke analize populacija sa malih nadmorskih visina nisu potvrdile postojanje ekstremne varijabilnosti broja hromozoma – dobijeni rezultati nalaze se unutar navedenog opsega, a najčešća varijanta je 2n=60.

 

Povratak na sadržaj

 

 

Zbornik abstrakata IV Kongres Društva genetičara Srbije

Tara, Srbija, Jun 01-05, 2009.

str.30

© 2009 Društvo genetičara Srbije 

 

 

EFEKTI ZAGAĐENJA U POPULACIJAMA POLJSKOG MIŠA,

Apodemus agrarius – TEŠKI METALI I RAZVOJNA STABILNOST

 

Blagojević Jelena¹, Jojić Šipetić Vida¹, Jovanović Vladimir² i Vujošević Mladen¹

 

¹Odeljenje za genetička istraživanja, Institut za biološka istraživanja "Sinisa Stanković“, Beograd, Srbija;²Istraživačka stanica Petnica, Valjevo

 

Koncentracija teških metala određena je u koštanom tkivu široko rasprostranjene vrste poljski miš, Apodemus agrarius (Rodentia, Mammalia) iz dve populacije sa lokacija različitog nivoa zagađenja, Cer i Pančevo. Koncentracije osam teških metala (Zn, Ni, Co, Mn, Cu, Cd, Pb, Fe) upoređene su među lokalitetima, polovima i uzrasnim grupama. Efekat zagađenja bio je uočljiv za većinu istraženih metala. Razlike među polovima nađene su za koncentracije gvožđa i bakra u uzorcima iz Pančeva. Bioakumulacija svih teških metala, izuzev cinka, povećana je u najmlađoj uzrasnoj kategoriji na Ceru. Metodom geometriske morfometrije analiziran je, na istom uzorku, nivo fluktuirajuće asimetrije (FA) za mandibulu i kranijum. FA je mera razvojne nestabilnosti i često se koristi za merenje efekata sredinskih faktora na žive sisteme. Dobijeni rezultati su poređeni sa koncentraciama teških metala i diskutovani.

 

Povratak na sadržaj

 

 

Zbornik abstrakata IV Kongres Društva genetičara Srbije

Tara, Srbija, Jun 01-05, 2009.

str.31

© 2009 Društvo genetičara Srbije

 

 

UTICAJ ELEKTROMAGNETNOG ZRAČENJA NA KOMPONENTE ADAPTIVNE VREDNOSTI TOKOM EMBRIONALNOG RAZVIĆA Drosophila subobscura

 

 

Patenković Aleksandra¹, Savić Tatjana¹ i Anđelković Marko^1,2

 

¹ Institut za biološka istraživanja "Sinisa Stanković“, Beograd, Srbija

² Biološki fakultet, Univerzitet Beograd, Beograd, Srbija

 

Elektromagnetno polje (EMP) ekstremno niske frekvencije je abiotički faktor sve prisutniji u životnoj sredini. I pored brojnih istraživanja poslednjih decenija, još uvek nije jasno kako organizmi odgovaraju i/ili kako se adaptiraju na promene izazvane spoljašnjim elektromagnetnim poljem. U ovom eksperimentu je korišćeno elektromagnetno polje jačine 0,25 mT, ekstremno niske frekvencije od 50 Hz, koje je u opsegu sa EM poljima koja se široko upotrebljavaju u domaćinstvu i na radnom mestu. Efekat izlaganja ovakvom EMP praćen je preko komponenti adaptivne vrednosti, kroz tri generacije, kod vrste Drosophila subobscura. Ženke D. subobscura, poreklom iz različitih inbridingovanih linija su u uslovima delovanja i bez EMP, polagale jaja 24h, a zatim je izleženo potomstvo ostavljeno u istim uslovima naredna 24h. Na ovaj način je potomstvo tretirano u embrionalnoj i ranoj postembrionalnoj fazi razvića. U obe grupe je praćeno preživljavanje, rani fekunditet i dužina razvića. Promene u komponentama adaptivne vrednosti tokom više generacija, pod uticajem EMP ekstremno nisko frekvencije, ukazuju da takva polja deluju kao fizički faktor koji utiče na embrionalno razviće.

 

 Povratak na sadržaj

 

 

 

Zbornik abstrakata IV Kongres Društva genetičara Srbije

Tara, Srbija, Jun 01-05, 2009.

str.32

© 2009 Društvo genetičara Srbije 

 

 

RAZVOJNA NESTABILNOST Drosophila subobscura U USLOVIMA RAZLIČITOG STEPENA ZAGAĐENOSTI OLOVOM

 

Kenig Bojan¹, Kurbalija Zorana¹, Stamenković-Radak Marina^1,2 i Anđelković Marko^1,2

 

¹ Institut za biološka istraživanja "Sinisa Stanković“, Beograd, Srbija

² Biološki fakultet, Univerzitet Beograd, Beograd, Srbija

 

Zagađenje ekosistema teškim metalima jedna je od negativnih posledica ljudske aktivnosti. Olovo je jedan od najrasprostranjenijih zagađivača. Prilagođavanje organizama na prisustvo toksičnih supstanci u životnoj sredini može voditi povećanoj rezistentnosti i promenama genetičke strukture populacija izloženih delovanju zagađivača. Drastično narušavanje sredine u kojoj se organizmi razvijaju predstavlja sredinski stres koji se može manifestovati na različitim fenotipskim karakteristikama, kao što je razvojna homeostaza. Poremećaj razvojne homeostaze, razvojna nestabilnost (DI), se odnosi na procese koji remete tok razvića u određenoj sredini. Fluktuirajuća asimetrija (FA) je variranje bilateralnih karakteristika i jedan je od parametara koji je u direktnoj korelaciji sa razvojnom nestabilnošću, sredinskim promenama i stresom. Cilj rada je procena razlika u nivou FA kod laboratorijskih populacija D.subobscura izloženih različitim koncentracijama olova. Korišćenjem metoda geometrijske morfometrije analizirano je variranje asimetrije oblika krila. Na taj način je analizirana veza između sredinskog stresa izazvanog olovom sa nivoom DI tokom sedam sukcesivnih generacija.

 

Povratak na sadržaj

 

 

Zbornik abstrakata IV Kongres Društva genetičara Srbije

Tara, Srbija, Jun 01-05, 2009.

str.33

© 2009 Društvo genetičara Srbije

 

 

Efekat prethodnog reproduktivnog iskustva na neke komponente ponašanja pri parenju kod Drosophila melanogaster

 

Pavković-Lučić Sofija, Kekić Vladimir i Miličić Dragana

 

Institut za Zoologiju, Biološki fakultet, Univerzitet Beograd, Beograd, Srbija

 

Seksualno ponašanje kod Drosophila melanogaster je veoma složeno; ono  uključuje serije koraka tokom procesa udvaranja, koji su praćeni razmenom različitih tipova stimulusa: olfaktornih, akustičnih, vizuelnih i taktilnih. Takođe, mnogi aspekti reproduktivnog ponašanja D. melanogaster mogu da budu modifikovani različitim tipovima iskustava, kao i starošću jedinki. Poznato je da kod D. melanogaster ženke vrše izbor mužjaka sa kojim će se pariti. Ovakve ’’odluke’’ svakako zavise od različith senzornih domena kojima mužjaci dokazuju svoju atraktivnost. Mi smo pretpostavili da i reproduktivno iskustvo ženki može da doprinese izboru.Prema dobijenim rezultatima, krupniji mužjaci su bili uspešniji u ostvarivanju kopulacija sa ženkama koje su se prethodno parile. Takodje, ženke koje su imale reproduktivno iskustvo su se značajno sporije parile u poređenju sa nevinim ženkama, koje su, s druge strane, značajno duže kopulirale u poređenju sa "iskusnim" ženkama. Za razliku od ženki, mužjaci sa ili bez reproduktivnog iskustva, nisu se značajno razlikovali u prosečnim vrednostima brzine parenja, odnosno, dužine kopulacije.

 

Povratak na sadržaj

 

 

Zbornik abstrakata IV Kongres Društva genetičara Srbije

Tara, Srbija, Jun 01-05, 2009.

str.34

© 2009 Društvo genetičara Srbije

 

 

Fluktuirajuća asimetrija i seksualna selekcija kod Drosophila melanogaster

 

Pavković-Lučić Sofija i Kekić Vladimir

 

Institut za Zoologiju, Biološki fakultet, Univerzitet Beograd, Beograd, Srbija

 

Fluktuirajuća asimetrija (FA) se definiše kao forma biološke asimetrije koja se karakteriše malim devijacijama od perfektne simetrije, koja se smatra ’’idealnim stanjem’’ bilateralno simetričnih osobina; ona reflektuje nivoe genomskog i sredinskog stresa kojima su organizmi ili populacije izloženi tokom razvića. Veza između seksualne selekcije i FA je vrlo kompleksna i, još uvek, kontroverzna. U serijama eksperimenata (dva sprovedena u laboratorijskim usovima, jedan u prirodi), pratili smo da li su simetričniji mužjaci D. melanogaster uspešniji u parenju. U prvom eksperimentu, mužjaci su se razvijali na dve različite temperature (18 ºC vs. 25 ºC), a u drugom su bili gajeni na jednom od tri različita supstrata više od 35 generacija (na standardnom kukuruznom supstratu, banani ili paradajzu). Za razliku od rezultata dobijenih u laboratorijskim eksperimentima, u eksperimentu sprovedenom u prirodi, uspeh u parenju mužjaka je bio asociran sa niskom FA. Naime, mužjaci koji nisu kopulirali su imali značajno veću FA u dužini krila i broju zuba u polnom češlju.

 

Povratak na sadržaj

 

 

Zbornik abstrakata IV Kongres Društva genetičara Srbije

Tara, Srbija, Jun 01-05, 2009.

str.35

© 2009 Društvo genetičara Srbije 

 

 

SEKSUALNA SELEKCIJA I TIP UKRŠTANJA U ODNOSU NA VELIČINU TELA U PRIRODNIM POPULACIJAMA TRI VRSTE Drosophila

 

Kekić Vladimir i Pavković-Lučić Sofija

 

Institut za Zoologiju, Biološki fakultet, Univerzitet Beograd, Beograd, Srbija

 

Seksualna selekcija predstavlja specijalan oblik prirodne selekcije i definiše se kao selekcija koja nastaje usled razlika u uspehu u parenju jedinki. Kod velikog broja insekata, uključivši i neke Drosophila, utvrđeno je da je veličina tela mužjaka pozitivno korelisana sa uspehom u parenju. Ipak, kako je sve veći broj vrsta Drosophila uključivan u istraživanja, uočeno je da je veza između ovih osobina kompleksna, kao i da kod mnogih vrsta one nisu korelisane. Ciljevi ovog istraživanja su bili sledeći: i) utvrditi da li postoje razlike u prosečnoj veličini tela između jedinki u kopulaciji i kontrolne grupe jedinki u populacijama tri vrste Drosophila (D. melanogaster, D. hydei i D. immigrans), ii) utvrditi da li postoji pozitivno asortativno ukrštanje u odnosu na veličinu tela. Eksperimenti su sprovedeni u prirodi, tokom dve sezone, na dva različita lokaliteta (Sremska Kamenica, Bačko Gradište, Srbija). Veličina tela je bila pozitivno korelisana sa uspehom u parenju mužjaka samo kod D. melanogaster. Pozitivno asortativno ukrštanje u odnosu na veličinu tela je uočeno samo kod D. hydei i to samo tokom jedne sezone. Dobijeni rezultati će biti razmatrani u svetlu različitih reproduktivnih strategija ovih vrsta.

 

Povratak na sadržaj

 

 

Zbornik abstrakata IV Kongres Društva genetičara Srbije

Tara, Srbija, Jun 01-05, 2009.

str.36

© 2009 Društvo genetičara Srbije

 

 

FLUKTUIRAJUĆA ASIMETRIJA I KOMPONENTE ADAPTIVNE VREDNOSTI U USLOVIMA KOMPETITIVNOG

 I NEKOMPETITIVNOG PARENJA KOD Drosphila subobscura

 

Savić Marija¹, Savić Tatjana², Pavković-Lučić Sofija¹, Stamenković-Radak Marina^1,2

i Anđelković Marko^1,2

 

¹ Univerzitet Beograd, Biološki fakultet, Beograd, Srbija

² Institut za Biološka istraživanja, Beograd, Srbija.

 

Fluktuirajuća asimetrija (FA) se, kao mera razvojne nestabilnosti, dovodi u vezu sa adaptivnom vrednošću. Pojedina istraživanja ukazuju na povezanost fluktuirajuće asimetrije bilateralno simetričnih osobina i individualnih adaptivnih vrednosti. Dobijene asocijacije mogu biti rezultat delovanja seksualne selekcije, pod uslovom da asimetrija ima ulogu u izboru partnera, ili rezultat delovanja prirodne selekcije, ako je povećan stepen FA u korelaciji sa nižom adaptivnom vrednošću. U ovom radu je ispitivana veza fluktuirajuće asimetrije i komponenti adaptivne vrednosti, u uslovima kompetitivnog i nekompetitivnog parenja kod Drosophila subobscura. Analizirana je varijabilnost fluktuirajućih bilateralnih osobina - veličine krila i broja ovariola kod ženki, kao i veličine krila i broja zubaca polnih češljeva kod mužjaka. U eksperimentu su, kao komponente adaptivne vrednosti, mereni rani fekunditet i preživljavanje.Dobijeni rezultati ukazuju da je individualna FA slab indikator komponenata adaptivne vrednosti i da predloženu hipotezu treba još ispitati.

 

Povratak na sadržaj

 

 

Zbornik abstrakata IV Kongres Društva genetičara Srbije

Tara, Srbija, Jun 01-05, 2009.

str.37

© 2009 Društvo genetičara Srbije 

 

 

ZASTUPLJENOST SPECIJACIONIH ISHODA SPECIJALISTI - GENERALISTI U ODNOSU NA STANIŠTE U LIMNOFAUNI EVROPE

 

Pavlović Nevenka i Pavlović P. Boro

 

Prirodno matematički fakultet, Banja Luka

 

Analizirane su veze vrsta i podvrsta sa tipovima staništa u okviru limnofaune Evrope. Popis obuhvata 15384 vrste i podvrste i 53 tipa staništa. Za 12464 vrste i podvrste postoji podatak o vezanosti za jedan do devet (1-9) tipova staništa grupisanih u 607 varijacija, što daje 19038 veza. Definisana je skala generalista u rasponu od 0 (nula) za vrste koje koriste samo jedan tip staništa do 8 (osam) za vrste koje dolaze u 9 (devet) tipova staništa. Korištenje dva tipa staništa je prelazno stanje ka specijalizaciji ili ka povećanoj generalizaciji u zauzimanju više tipova staništa. Visoka raznovrsnost u 53 tipa staništa javlja se u intervalu skale generalista od 0,38 do 1,43, dok je niska raznovrsnost prisutna u većem broju tipova staništa u preostalom području skale generalista.

 

Povratak na sadržaj

 

 

Zbornik abstrakata IV Kongres Društva genetičara Srbije

Tara, Srbija, Jun 01-05, 2009.

str.40

© 2009 Društvo genetičara Srbije 

 

 

GENERAL OVERVIEW OF THE COMET ASSAY

 

Anderson Diana

 

University of Bradford, Bradford, BD7 1DP, UK

 

The Comet assay has become one of the most important assays in toxicology of the last decade or so. It is now a standard method for measuring DNA strand breaks in single cells. Cells embedded in agarose on a microscope slide are lysed with detergent and high salt. Electrophoresis at high pHs results in structures resembling comets, observed by fluorescence microscopy. The comet tail is formed by DNA fragments moving towards the anode. The assay can be used for genotoxicity testing of novel compounds and ecotoxins, human biomonitoring and molecular epidemiology and basic research into DNA damage and repair. DNA repair can be measured after treatment of cells with a DNA damaging agent and measuring damage remaining after different time intervals. This overview will be illustrated with examples from the work of the author’s group and collaborators. These will include for genotoxicity testing the specificity and sensitivity of the assay, for ecotoxins the work with DBP halogenated acetic acids, for human biomonitoring and molecular epidemiology the work with mother and babies, diabetes and lead-exposed children and for fundamental research that with drug resistant Non-Hodgkin’s lymphoma patients over-expressing p53 mutant protein and lacking DNA repair. Most of this work has been carried out in somatic human lymphocytes, but it can also be carried out in germ cells as human sperm. Using sperm, the oestrogens can cause DNA damage which can be diminished with anti-oxidants suggesting an oxygen radical involvement. Also as age increases in men so there is an increase in DNA damage.

 

Povratak na sadržaj

 

 

Zbornik abstrakata IV Kongres Društva genetičara Srbije

Tara, Srbija, Jun 01-05, 2009.

str.41

© 2009 Društvo genetičara Srbije 

 

 

GENOTOXIC EFFECTS OF ORGANOPHOSPHORUS PESTICIDES

 

Filipič Metka and Hreljac Irena

 

National Institute of Biology, Ljubljana, Slovenia

 

 Chronic exposure to organophosphorous compounds (OPs) has been linked to the development of different cancers. With human hepatoma HepG2 cells we showed that methyl-parathion (PT) and methyl-paraoxon (PO) induced DNA damage, whereas dimefox (DF) induced increased cell proliferation. PT and PO upregulated mRNA expression of DNA damage responsive genes: p53, p21, GADD45α and MDM2, while DF upregulated only expression of p53. We further found synergistic effects of PT and PO on BaP induced mutagenesis in the bacterial reverse mutation assay, and micronucleus assay in HepG2 cells. We demonstrated for the first time that the underlying mechanism of synergistic effect in HepG2 cells was PT and PO mediated modulation of the metabolic activation of BaP: OPs suppress activity and expression of cytochrome 1A1 (CYP1A1) and favours the induction of aldo-keto reductase 1C (AKR1C) that catalyse the formation of DNA reactive BaP o-quinones and the production of reactive oxygen species. Our results indicate that different types of OPs affect cancer development by different mechanisms including mitogenic effect, direct genotoxicity and synergistic effects in combination with PAH.

 

Povratak na sadržaj

 

 

Zbornik abstrakata IV Kongres Društva genetičara Srbije

Tara, Srbija, Jun 01-05, 2009.

str.44

© 2009 Društvo genetičara Srbije 

 

 

GENETIČKI MODELI U ISTRAŽIVANJU MOLEKULARNIH MEHANIZAMA GENOTOKSIČNOSTI I ANTIGENOTOKSIČNOSTI

 

Vuković-Gačić Branka, Simić Draga i Knežević-Vukčević Jelena

 

Odeljenje za mikrobiologiju, Biološki fakultet, Univerzitet Beograd, Beograd, Srbija

 

Mehanizmi ispravke DNK molekula uključeni u očuvanje integriteta genoma visoko su konzervirani kod prokariota i eukariota, uključujući i čoveka. Humani XPC protein prepoznaje distortziju u DNK heliksu kao i bakterijski UvrA, a XPD poseduje helikaznu aktivnost slično bakterijskom UvrB. Eukarioti ispravljaju pogrešno sparene baze produktima koji su homologi bakterijskim MutS i MutL proteinima, a genetička predispozicija za nastanak kancera debelog creva (HNCC) povezana je sa mutacijama u odgovarajućim MSH i MLH genima. Pored toga, humani RAD51, homolog bakterijskog RecA proteina, omogućava homologo sparivanje i razmenu DNK lanaca. Modulacija reparacije DNK, odnosno povećanje ili smanjenje mutagenog efekta, može se pratiti u različitim genetičkim modelima. U kratkoročnim mikrobiološkim testovima mogu se pratiti brojne genetičke promene, kao što su spontana i indukovana mutageneza, rekombinacija i mutagena reparacija, a dodavanje enzima sisara pruža informacije o potencijalnoj genotoksičnosti ili antigenotoksičnosti kod sisara. Rezultati naše studije antigenotoksičnih supstanci iz lekovitih i aromatičnih biljaka pomoću mikrobioloških testova će biti prikazani.

 

Povratak na sadržaj

 

 

Zbornik abstrakata IV Kongres Društva genetičara Srbije

Tara, Srbija, Jun 01-05, 2009.

str.45

© 2009 Društvo genetičara Srbije

 

 

ŠTA SE ZNA A ŠTA NE U ZAŠTITI OD ZRAČENJA

 

Joksić Gordana

 

Institut za nuklearne nauke „Vinča“

 

U radu je prikazan doprinos radiobiologije zaštiti od zračenja u poslednje tri decenije. Najvažnija otkrića prikazana su hronološki, kometarisana su aktuelna dostignuća iz ove oblasti i njhov mogući uticaj na zaštitu od zračenja. Tri decenije intenzivnog istraživanja u radiobiologiji i zaštiti od zračenja nije donelo odgovor na osnovno pitanje, a to je relacija doza-efekat na malim dozama zračenja, odnosno udeo malih doza u indukciji radiogenenih karcinoma. Iako je poznato da se pojedine vrste jonizujućeg zračenja (gama, alfa, beta, neutroni) značajno razlikuju u indukovanju bioloških efekata, mehanizmi koji to omogućavaju nisu sasvim poznati. Za sada sigurno se zna da je jonizujuće zračenje u opsegu doza od interesa za radiološku zaštitu slab kancerogen, da se ozračivanjem dozama većim od 500 mSv klinički manifestuje eritem, katarakta, infertilnost. Dobro je poznata i razlika u osetljivosti na zračenje u zavisnosti od starosnog doba (najosetljiviji je fetalni i period ranog detinjstva). Faktori životne sredine (posebno virusne infekcije), navike u ishrani značajno modifikuju rizik oboljevanja od radiogenog karcinoma. Iako dosadašnja istraživanja nisu dala odgovor na mnoga pitanja, sagledana je izuzetna složenost interakcije organizma i jonizujućeg zračenja. Savremene metode koje se koriste u izučavanju repera DNK značajno će doprineti sagledavanju ponašanja genoma u uslovima ozračivanja, i biće prikazani u ovom radu.

 

Povratak na sadržaj

 

 

Zbornik abstrakata IV Kongres Društva genetičara Srbije

Tara, Srbija, Jun 01-05, 2009.

str.48

© 2009 Društvo genetičara Srbije 

 

 

ANTIOKSIDANSI SMANJUJU OŠTEĆENJA DNK INDUKOVANA ADRENALINOM U KOMET TESTU

 

Radaković Milena¹, Đelić Ninoslav¹, Plećaš-Solarović Bosiljka²,

Spremo-Potparević Biljana², Živković Lada² i Bajić Vladan³

 

¹Odeljenje za biologiju, Veterinarski fakultet, Univerzitet  Beograd

²Institut za fiziologiju, Faramaceutski fakultet, Univerzitet Beograd

³ Institut za istraživanje i razvoj, Odeljenje za biomedicinska istraživanja, Galenika, Beograd, Srbija

 

Kateholne grupe mogu da se uključe u redoks cikluse praćene stvaranjem reaktivnih kiseoničnih vrsta koje mogu da dovedu do kovalentnih oštećenja ćelijskih makromolekula uključujući DNK. U ovom radu ispitivan je stepen primarnih oštećenja DNK izolovanih limfocita pod uticajem adrenalina. Oštećenja DNK su evaluirana primenom in vitro Komet testa (elektroforeza DNK pojedinačnih ćelija). Najpre je ispitivan odnos doza-efekat različitih koncentracija adrenalina (u rasponu od 0,0005 μM do 500 μM) i ustanovljeno je da sa porastom doze adrenalina dolazi do povećane migracije DNK. Koncentracija 300 μM pri kojoj se javlja najizraženiji genotoksični efekat uz prihvatljivu citotoksičnost (manje od 25%, određivano bojom Tripan plavo) odabrana je za dalja ispitivanja sa antioksidansima katalazom i kvercetinom. Primećeno je da katalaza (100 IU i 500 IU) i kvercetin (100 μM i 500 μM) dovode do značajnog smanjenja količine DNK u repovima kometa. Prema tome, može se zaključiti da adernalin svoje genotoksične efekte ispoljava prevashodno indukcijom reaktivnih kiseoničnih vrsta.

 

Povratak na sadržaj

 

 

Zbornik abstrakata IV Kongres Društva genetičara Srbije

Tara, Srbija, Jun 01-05, 2009.

str.49

© 2009 Društvo genetičara Srbije

 

 

GENOTOXIC PROPERTIES OF ELECTRIC ARC FURNACE DUST ON HUMAN LYMPHOCYTES: IN VITRO STUDY

 

Garaj-Vrhovac Vera and Gajski Goran

 

Institute for Medical Research and Occupational Health, Mutagenesis Unit, Zagreb, Croatia

 

One of the global problems currently recognised worldwide, is a rising exposure of general population to small amounts of leachates of electric arc furnace dust (EAFD), which can pollute large volumes of ground and surface waters.The purpose of this work was to test the alkaline comet assay as a biomarker of the genotoxicity of EAFD leachates, established prior/after the alkaline extraction process. Prior and following the treatment, lymphocytes were incubated with leachate of EAFD for 6 and 24 hours. Results showed that EAFD leachates induced comet assay-detectable DNA damage in human lymphocytes compared to the control. The same goes for the samples exposed to EAFD leacheates pre-treated with a strong alkaline solution. Our data indicate that the ever-increasing amounts of mixture of a number of toxic chemicals, originated from various waste materials residual to a variety of technological processes, such as EAFD, may be responsible for the DNA damage, and suggest that the exposure of human population to such leachates may lead to adverse healthy effects. In addition, comet assay prove to be sensitive when assessing genotoxicity of various waste materials, such as EAFD leachates.

 

Povratak na sadržaj

 

 

Zbornik abstrakata IV Kongres Društva genetičara Srbije

Tara, Srbija, Jun 01-05, 2009.

str.50

© 2009 Društvo genetičara Srbije 

 

 

HEMIJSKA, CITOTOKSIČNA I GENOTOKSIČNA SVOJSTVA OTPADNIH VODA INDUSTRIJE METALA

 

Durgo Ksenija^a, Kopjar Nevenka^b, Franekić Čolić Jasna^a, Šulić Krsta^c, Ćurčić Marijana^d i Antonijević Biljana^d

 

^a Fakuletet za tehnologiju hrane i biotehnologiju, Zagreb, Hrvatska;^b Institut za Medicinsko istraživnaje i profesionalno zdravlje, Zagreb, Hrvatska;^c Institut za javno zdravlje, Požarevac, Srbija;^d Institut za toksikologiju academic Danilo Soldatović, Farmaceutski fakultet, Beograd, Srbija

 

Zagađenje životne sredine industrijskim otpadnim vodama predstavlja rastući problem u mnogim zemljama sveta. Većina otpadnih voda ispuštenih u životnu sredinu zadovoljava zahteve regulative u pogledu hemijske ispravnosti, međutim smesa komponenti iz otpadnih voda može biti uzročnik mnogobrojnih štetnih efekata po biološki sistem. U ovoj studiji je ispitivan hemijski sastav i genotoksični efekt otpadnih voda sakupljnih sa pet lokaliteta u okolini industrije metala. Za određevanje sadržaja metala korišćena je metoda atomske apsorpcione spektrofotometrije (AAS). Mutageni potencijal otpadnih voda ispitivan na sojevima Salmonella typhimurium. Citotoksičnost i primarna oštećenja DNK uzrokovana otpadnim vodama su ispitivana na linijama ćelija humanog laringealnog i cervikalnog karcinoma. Hemijska ispravnost uzoraka otpadnih voda je bila zadovoljavajuća, dok su viša razblaženja ispoljila citotoksične efekte na obe linije ćelija. HeLa ćelijska linija se pokazala osetljivijom za najniže ispitivane koncentracije. Svi uzorci su izazvali dozno zavisno primarno oštećenje DNK. Obzirom na dobijene rezultate, preporučljivo je primeniti dodatne mere prečišćavanja otpadnih voda pre izlivanja u životnu sredinu.

 

Povratak na sadržaj

 

 

Zbornik abstrakata IV Kongres Društva genetičara Srbije

Tara, Srbija, Jun 01-05, 2009.

str.52

© 2009 Društvo genetičara Srbije 

 

 

UTICAJ ANTIOKSIDATIVNIH ENZIMA NA UKUPNI RADIOBIOLOŠKI ODGOVOR LIMFOCITA PACIJENATA OBOLELIH OD FANKONIJEVE ANEMIJE IN VITRO

 

Petrović Sandra¹, Vujić Dragana², Guć-Šćekić Marija², Joksić Ivana³,

Leskovac Andreja¹ i Joksić Gordana¹

 

¹Institut za nuklearne nauke „Vinča“; ²Institut za majku i dete “dr. Vukan Čupić“, Beograd;³ Ginekološka klinika „Narodni front“, Beograd, Srbija

 

Fankonijeva anemija (FA) je genetičko oboljenje karakterisano progresivnom pancitopenijom i predispozicijom ka malignitetima. Asocirano je sa poremećajima u redoks procesima u ćeliji što ga čini i bolešću oksidativnog stresa. FA ćelije ispoljavaju veliku osetljivost na DNK klastogene agense, dok su podaci o njihovoj osetljivosti na jonizujuće zračenje kontradiktorni. Cilj ove studije je ispitivanje in vitro radioosetljivosti FA homozigota i heterozigota i utvrđivanje uticaja antioksidativnih enzima na ukupan radiobiološki odgovor ćelija. FA pacijenti ispoljavaju značajno sniženje aktivnosti katalaza, sniženu vrednost superoksid dismutaza i povećani bazalni nivo mikronukleusa u odnosu na kontrolu. Radiorezistentni odgovor na jonizujuće zračenje utvrđen je kod većine pacijenata i praćen je značajno većim procentom zračenjem indukovane apoptoze. Utvrđena je negativna korelacija između aktivnosti katalaza i procenta apoptotskih ćelija. Heterozigoti-roditelji imaju visok procenat zračenjem indukovane apoptoze koja je kod nosioca-majki praćena značajnim sniženjem aktivnosti katalaza. Rezultati pokazuju da snižena vrednost katalaza značajno doprinosi ukupnom radiobiološkom odgovoru ćelija.

 

Povratak na sadržaj

 

 

Zbornik abstrakata IV Kongres Društva genetičara Srbije

Tara, Srbija, Jun 01-05, 2009.

str.53

© 2009 Društvo genetičara Srbije 

 

 

RADIOOSETLJIVOST FIBROBLASTA PACIJENATA OBOLELIH OD FANKONIJEVE ANEMIJE IN VITRO

 

Leskovac Andreja¹, Petrović Sandra¹, Joksić Ivana², Vujić Dragana³, Guć-Šćekić Marija³,

Slijepčević Predrag⁴ i Joksić Gordana¹

 

¹ Institut za nuklearne nauke „Vinča“;² Ginekološka klinika „Narodni front“, Beograd, Srbija;³ Institut za majku i dete “Dr. Vukan Čupić“, Beograd;⁴Brunel University West London, Uxbridge, UK

 

Ćelije obolelih od Fankonijeve anemije pokazuju preosetljivost na DNK-unakrsno vezujuće agense, ali je njihov odgovor na jonizujuće zračenje još uvek nedovoljno proučen. Cilj ove studije bio je ispitati radioosetljivost fibroblasta obolelih od aplastične (AA) i fankonijeve (FA) anemije in vitro, praćenjem fosforilisanog histona γH2AX i procenta ćelija u apoptozi. Imunofluorescentnom metodom određeni γH2AX fokusi korišćeni su za kvantifikaciju dvolančanih prekida. Najveći broj γH2AX fokusa u FA ćelijama utvrđen je 30 min, a u AA ćelijama 24 h nakon ozračivanja. U kontrolnim ćelijama najveći broj apoptotičnih ćelija utvrđen je 30 min i 24 h, a kod obolelih od FA i AA, 2 i 24 h nakon ozračivanja. Odogođena apoptoza i zastoj u ćelijskom ciklusu u FA i AA ćelijama nakon ozračivanja ukazuje na poremećaj u radiobiološkom odgovoru, dok merenje dvolančanih prekida preko γH2AX 30 min nakon ozračivanja može biti značajan parametar za diferencijalnu dijagnostiku FA i AA ćelijskog fenotipa. Ovo istraživanje je pokazalo da praćenje γH2AX fokusa predstavlja veoma osetljivu metodu značajnu za procenu genomske radioosetljivosti, kao i da postoji jasna razlika u ponašanju FA, AA i normalnih fibroblasta u odgovoru na jonizujuće zračenje.

 

Povratak na sadržaj

 

 

Zbornik abstrakata IV Kongres Društva genetičara Srbije

Tara, Srbija, Jun 01-05, 2009.

str.54

© 2009 Društvo genetičara Srbije  

  

 

KOMPARATIVNA ANALIZA PREVREMENE CENTROMERNE DEOBE I MIKRONUKLEUSA KOD LICA PROFESIONALNO IZLOŽENIH RADIONUKLIDIMA

 

Rakić Boban¹, Jovičić Dubravka², Vukov Tanja³, Pajić Jelena¹, Kovačević Radomir¹, Stevanović Milena⁴ i Drakulić Danijela⁴

 

¹ Institut za mediicnu rada i radiološku zaštitu “Dr Dragomir Karajović”, Beograd;² Fakultet za primenjenu ekologiju FUTURA, Singidunum Univerzitet, Beograd;

³ Institut za biološka istraživanja "Sinisa Stanković“, Beograd, Srbija;⁴ IMGGI – Institut za molekularnu biologiju i genetički inžinjering, Beograd, Srbija

 

Cilj ovog rada bila je uporedna analiza mikronukleusa (MN) i prevremene centromerne deobe (PCD) u limfocitima periferne krvi lica profesionalno izloženih radionuklidima. Za potvrdu prisustva PCD korišćena je fluorescentna in situ hibridizacija (FISH). Istraživanja su obuhvatila dve grupe ispitanika: 50 ispitanika izloženih radionuklidima (C), prosečne starosti 45.24±1.18 i prosečnog ekspozicionog staža 17.96±1.15, i 30 ispitanika kontrolne grupe (K), prosečne starosti 36.07±1.11 i prosečnog radnog staža 10.77±1.07. Statistički podaci su pokazali da je učestalost PCD i MN značajno veća kod ispitanika izloženih radionuklidima nego kod kontrolne grupe (Mann Whitney U test, p<0.01). Ne postoji uticaj pola i pušenja na učestalost PCD i MN. Potvrdjena je značajna pozitivna korelacija u učestalosti tPCD (PCD prisutan na više od 10 hromozoma po metafazi) i MN (Spearman R-075). Korišćenjem probe pL1.84 repetitivne DNK za hromozom 18 potvrđeno je prisustvo PCD na interfaznim nukleusima i metafazama. Imajući u vidu da je PCD konstatovan kod lica sa povećanom učestalošću MN naša istraživanja sugerišu da se PCD sagleda kao mogući citogenetički marker za lica profesionalno izložena radionuklidima.

 

Povratak na sadržaj

 

 

Zbornik abstrakata IV Kongres Društva genetičara Srbije

Tara, Srbija, Jun 01-05, 2009.

str.55

© 2009 Društvo genetičara Srbije

 

  

LOW DOSE GENOTOXICITY OF 4–bromo–N,N–diethyl–5,5–dimethyl–2,5–dihydro–1,2–oxaphosphol–2–amine 2–oxide IN MICE BONE MARROW CELLS

 

Kalcheva Petrova Vanya, Dragoeva Pencheva Asya, Kalchev Nikolov Karamfil and Enchev Dimitrov Dobromir

 

PMFs, University of Shumen, Shumen, Bulgaria

 

The chemistry of organophosphorus compounds is a subject of increasing interest, especially the heterocyclic compounds. There are data that some known organophosphorus compounds are mutagens. Although humans are chronically exposed to most environmental chemicals at low doses, genotoxicity assays with rodents are usually performed at high doses. The objective of this investigation was to determine genotoxicity of low doses (2.82x10^–6 μg/kg and 2.82x10^–9 μg/kg) of 4–bromo–N,N–diethyl–5,5–dimethyl–2,5–dihydro–1,2–oxaphosphol–2–amine 2–oxide (Br–oxph) on ICR mice bone marrow cells. Br–oxph induced chromosome aberrations in bone marrow cells after treatment for 3 h and during 24 h and 48 h recovery. The induction of chromosome aberrations demonstrates that the Br–oxph has a genotoxic effect at tested doses.

 

Acknowledgements: This work was supported by the Bulgarian Ministry of Education and Science, grant no. DO02-86/13.12.2008

 

Povratak na sadržaj

 

 

Zbornik abstrakata IV Kongres Društva genetičara Srbije

Tara, Srbija, Jun 01-05, 2009.

str.56

© 2009 Društvo genetičara Srbije  

 

 

LOW DOSE GENOTOXICITY OF 4–bromo–N,N–diethyl–5,5–dimethyl–2,5–dihydro–1,2–oxaphosphol–2–amine 2–oxide in Allium cepa L. ROOT TIP CELLS

 

Kalcheva Petrova Vanya, Dragoeva Pencheva Asya, Kalchev Nikolov Karamfil

and Enchev Dimitrov Dobromir

 

PMFs, University of Shumen, Shumen, Bulgaria

 

To provide a broad coverage of the mutagenic potential of a chemical, information on different experimental test-systems is required. In preliminary study we observed genotoxic effect of low doses of 4–bromo–N,N–diethyl–5,5–dimethyl–2,5–dihydro–1,2–oxaphosphol–2–amine 2–oxide (Br–oxph) in ICR mice bone marrow cells. The objective of the present study was to determine genotoxicity of Br–oxph at low doses (10^–12М and 10^–15М) using Allium cepa L. - test. Treatment with Br–oxph for 3 h produced alterations in the mitotic index and increased the frequency of chromosome abnormalities in Allium cepa root tip cells. These effects remained 48 h after the treatment. The data from the study showed the existence of cytotoxic and genotoxic effects of Br–oxph.

 

Acknowledgements: This work was supported by the Bulgarian Ministry of Education and Science, grant no. DO02-86/13.12.2008

 

Povratak na sadržaj

 

 

Zbornik abstrakata IV Kongres Društva genetičara Srbije

Tara, Srbija, Jun 01-05, 2009.

str.57

© 2009 Društvo genetičara Srbije  

 

 

DA LI JE PET AMBALAŽA GENOTOKSIČNA? – PROVERA Allium Testom

 

Stefanović Marina, Blagojević Jelena i Vujošević Mladen

 

Odeljenje za genetička istraživanja, Institut za biološka istraživanja "Sinisa Stanković“, Beograd, Srbija

 

Polietilen tereftalat (PET) je relativno nov materijal koji je našao široku primenu u pakovanju hrane i flaširanju mineralnih voda. Ovaj materijal zamenio je PVC ambalažu, a odlikuje ga termostabilnost, velika otpornost, mala težina i transparentnost. U procesu proizvodnje PET ambalaže koristi se Sb₂O₃ kao katalizator i pokazano je da se može zadržati u proizvodu, a potom se Sb može osloboditi u vodu koja se flašira. U svetu se godišnje proizvede oko 15 biliona PET flaša. Primenom Allium anafaznono-telofaznog testa analizirali smo genotoksične efekte domaćih brendova flaširanih mineralnih voda koje su držane u temperaturno različitim uslovima. Dve različite mineralne vode, po otvaranju, čuvane su na +4^oC, +50^oC i +60^oC. Rezultati pokazuju da grejani uzorci voda značajno smanjuju klijavost i rast korenova luka. Grejanjem se povećava toksičnost voda. Sa druge strane uslovi čuvanja ne utiču značajno na nivo genotoksičnosti. Ovaj parametar definisan je učestalošću aberantnih ćelija i kreće se od 7.1% do 12.0%.

 

Povratak na sadržaj

 

 

Zbornik abstrakata IV Kongres Društva genetičara Srbije

Tara, Srbija, Jun 01-05, 2009.

str.58

© 2009 Društvo genetičara Srbije

 

 

ANTIARITMIKA VERAPAMILA I ANTIBIOTIKA ERITROMICINA NA FREKVENCU MIKRONUKLEUSA U HUMANIM LIMFOCITIMA PERIFERNE KRVI

 

Grujičić Darko¹, Milošević-Djordjević Olivera^1,2, Stošić Ivana¹,

Arsenijević Slobodan² i Marinković Dragoslav³

 

¹ Prirodno matematički fakultet, Kragujevac;² Medicinski fakultet, Kragujevac

³ Srpska akademija nauka, Beograd

 

Cilj rada bio je da se ispita genotoksični efekat ritodrina, verapamila i eritromicina na humane limfocite periferne krvi in vivo i in vitro, primenom citokinezis blok mikronukleus (CBMN) testa. Na uzorku od 32 pacijentkinje, prosečna frekvenca MN bila je statistički značajno viša nakon kombinovane terapije, u poredjenju sa frekvencom MN kod istih pacijentkinja pre terapije (p<0,001). U cilju utvrdjivanja pojedinačnog efekta lekova testiran je efekat različitih koncentracija u kulturama perifernih limfocita i to za ritodrin 8,4x10^-6M-25,2x10^-4M, verapamil 0,56-11x10^-5M, eritromicin 0,68-5,45x10^-4M. Sa povećanjem koncentracija ritodrina i verapamila povećavala se frekvenca MN. U tretmanu koncentracijama koje su ekvivalentne dnevnim terapeutskim dozama (DTD) oba leka, pojedinačno ili kombinovano, su indukovala stratistički značajno povećanje MN (p<0,05; p<0,001). Eritromicin u testiranim koncentracijama nije značajno menjao frekvencu MN (p>0,05). Dobijeni rezultati pokazuju da ritodrin i verapamil in vivo i in vitro pokazuju značajan genotoksični i komutageni efekat.

 

Povratak na sadržaj

 

 

Zbornik abstrakata IV Kongres Društva genetičara Srbije

Tara, Srbija, Jun 01-05, 2009.

str.59

© 2009 Društvo genetičara Srbije

 

 

EVALUACIJA STEPENA OŠTEĆENJA DNK U HUMANIM LIMFOCITIMA POD DEJSTVOM EFEDRINA IN VITRO

 

Đelić Ninoslav¹, Radaković Milena, Spremo-Potparević Biljana², Plećaš-Solarović Bosiljka²_, Živković Lada² i Bajić Vladan³

 

¹Odeljenje za biologiju, Veterinarski fakultet, Univerzitet Beograd;²Institut za fiziologiju, Farmaceutski fakultet, Univerzitet  Beorad;³ Institut za istraživanje i razvoj, Odeljenje za biomedicinska istraživanja, Galenika, Beograd, Srbija

 

Efedrin je simpatikomimetik izolovan iz biljke Ephedra vulgaris. Ima sličnu hemijsku strukturu sa adrenalinom i farmakodinamska dejstva su slična sa kateholaminima. Efedrin svoje efekte ostvaruje prevashodno putem oslobađanja kateholamina iz njihovih depoa, ali i preko stimulacije adrenergičkih receptora. Mada efedrin nije ispoljio efekte u nekim testovima na genotoksičnost, prema nama dosupnim podacima za sada nije ispitivan u Komet testu. Stoga je predmet ovog istraživanja bio da ispitamo da li efedrin dovodi do primarnih oštećenja DNK u izolovanim humanim limfocitima primenom in vitro Komet testa. Najpre je ispitan širok spektar koncentracija efedrina, u rasponu od 0,0005 μM do 500 μM i ustanovljeno je da efedrin ne dovodi do značajnih razlika u odnosu na negativnu kontrolu (rastvarač). Tri koncentracije (1, 50 i 300 μM) pri kojima se javlja vijabilnost ćelija preko 75% dalje su testirane uz prisustvo inhibitora reparacije (citozin arabinozid i hidroksiurea) i pri tome nije zapažena promena u stepenu oštećenja DNK u odnosu na kulture bez inhibitora reparacije. Može se zaključiti da efedrin ne ispoljava genotoksične efekte u in vitro Komet testu na humanim limfocitima.

 

Povratak na sadržaj

 

 

Zbornik abstrakata IV Kongres Društva genetičara Srbije

Tara, Srbija, Jun 01-05, 2009.

str.60

© 2009 Društvo genetičara Srbije 

 

 

Genotoksični i citotoksični efekat fumagilina

 

Stanimirović Zoran i Stevanović Jevrosima

 

¹Odeljenje za biologiju, Veterinarski fakultet, Univerzitet Beograd

 

Fumagillin je antibiotik koga proizvodi Aspergillus fumigatus i koji se koristi za lečenje mikrosporidioza pčela i riba. U humanoj medicini, predložen je za tretman hroničnih mikrosporidijalnih dijareja i keratokonjunktivitisa kod pacijenata obolelih od AIDS-a. Genotoksični efekti fumagilina ispitivani su in vitro i in vivo. Sve testirane koncentracije fumagilina (0,4; 0,68; 1,02; 3,07 i 9,20 μg/ml) značajno (p<0,001 ili p<0,01) su povećale učestalost SCE limfocita u kulturi. Tri najveće koncentracije izazvale su značajno (p<0,001) povećanje strukturnih hromozomskih aberacija (CA), značajno povećanje mikronukleusa (MN) i značajno smanjenje MI, PI i NDI. U in vivo eksperimentu BALB/c miševi su tretirani sa tri doze fumagilina (25, 50 i 75 mg/kg tm). Sve testirane doze izazvale su značajno (p<0,001) smanjenje MI i značajno (p<0,001) povećanje učestalosti MN. Značajno povećana učestalost (p<0,01 ili p<0,001) numeričkih i strukturnih CA zabeležena je pri 75 mg/kg tm. Značajno (p<0,001) povećanje učestalosti Rb(4.19) uočeno je pri 50 i 75 mg/kg tm. Ovi rezultati potvrđuju genotoksični potencijal fumagilina, kao i njegovo citotoksično delovanje.

 

Povratak na sadržaj

 

 

Zbornik abstrakata IV Kongres Društva genetičara Srbije

Tara, Srbija, Jun 01-05, 2009.

str.61

© 2009 Društvo genetičara Srbije

 

 

TESTIRANJE GENOTOKSIČNIH EFEKATA AGENASA PRIRODNOG POREKLA

 

Stanić Snežana¹, Matić Sanja¹ i Solujić Slavica²

 

¹Odeljenje za biologiju, PMF, Univerzitet Kragujevac, Kragujevac;

²Odeljenje za hemiju, PMF, Univerzitet Kragujevac,Kragujevac, Srbija

 

Genotoksični efekti acetonskog i vodenog ekstrakta polena biljke Ambrosia artemisiifolia L. (Asteraceae) i metanolskog ekstrakta Cotinus coggygria Scop. (Anacardiaceae) ispitana je u in vivo uslovima primenom testa za detekciju polno vezanih recesivno letalnih mutacija (SLRL) na eukariotskom model sistemu Drosophila melanogaster. Primenjena eksperimentalna procedura omogućila je kvantifikovanje mutagenog potencijala agenasa prirodnog porekla: dva laktona, ambrozina i dihidroambrozina, identifikovana u acetonskom estraktu polena Ambrosia artemisiifolia i pirokatehola iz metanolskog ekstrakta Cotinus coggygria. Rezultati pokazuju značajno povećanje frekvencije polno vezanih recesivno letalnih mutacija, kako u premejotičkoj, tako i u postmejotičkim germinativnim ćelijskim linijama testiranih mužjaka vrste Drosophila melanogaster.

 

Povratak na sadržaj

 

 

Zbornik abstrakata IV Kongres Društva genetičara Srbije

Tara, Srbija, Jun 01-05, 2009.

str.62

© 2009 Društvo genetičara Srbije 

 

 

ISPITIVANJE UTICAJA RAZLIČITIH METANOLNIH EKSTRAKATA LISTA MALINE ( Rubus idaeus L.) NA VIJABILNOST I PROLIFERATIVNOST HELA ĆELIJA

 

Vukelić Marija¹, Kitić Dušanka², Pavlović Dragana², Živanov-Čurlis Jelena¹,

 Živković Jelena¹i Najman Stevo¹

 

¹Medicinski fakultet, Institut za biomedicinska istraživanja, Niš

² Medicinski fakultet, Integrisane akademske studije farmacije Niš, Srbija

 

Rezultati različitih istraživanja pokazali su da je list maline (Rubus idaeus L.) bogat izvor flavonoida, elaginske kiseline i tanina. Eksperimentalno je dokazano da neka od ovih jedinjenja imaju antioksidativno, antiinflamatorno, antivirusno i antikancersko delovanje. Cilj istraživanja bio je ispitivanje uticaja različitih metanolnih ekstrakata lista maline na vijabilnost i proliferativnost maligne ćelijske linije HeLa S3. Ekstrakti lista maline dobijeni su maceracijom u apsolutnom i u 70% metanolu, kao i ultrazvučnom ekstrakcijom u apsolutnom i u 70% metanolu. Efektivne koncentracije ekstrakata bile su 0.0001mg/ml, 0.001mg/ml, 0.01mg/ml, 0.1mg/ml, 1mg/ml. Vijabilnost i proliferativnost ćelija procenjivana je na osnovu sposobnosti redukcije tetrazolijumskih soli (MTT test) i promene morfoloških krakteristika HeLa ćelija nakon 24h i 72h inkubacije sa ekstraktima. Rezultati ovog ispitivanja pokazuju da svi ispitivani metanolni ekstrakti u navedenim koncentracijama pokazuju blagi uticaj na vijabilnost i proliferaciju tretiranih HeLa ćelija u odnosu na kontrolnu grupu.

 

Povratak na sadržaj

 

 

Zbornik abstrakata IV Kongres Društva genetičara Srbije

Tara, Srbija, Jun 01-05, 2009.

str.63

© 2009 Društvo genetičara Srbije 

 

 

ANTIGENOTOKSIČNO SVOJSTVO VODENOG EKSTRAKTA MEDICINSKE GLJIVE Agaricus blazei Murrill USLED GENOTOKSIČNOG DELOVANJA MMS-a

 

Savić Tatjana¹, Patenković Aleksandra¹, Soković Marina¹, Glamočlija Jasmina¹, Radulović Višnja i Anđelković Marko^1,2

 

¹Odeljenje za genetička istraživanja, Institut za biološka istraživanja "Sinisa Stanković“, Beograd, Srbija;² Biološki fakultet, Univerzitet Beograd, Beograd, Srbija

 

Agaricus blazei Murrill, popularno poznata kao Sunčana gljiva, je gljiva koja potiče iz Brazila. Široko se koristi u narodnoj medicini uglavnom kao čaj za lečenje različitih oboljenja (dijabetesa, povišenog holesterola, osteoporoze, čira, stresa i dr.), a posebno u prevenciji i borbi protiv kancera.Test somatskih mutacija i rekombinacija (SMART) na krilima D. melanogaster korišćen je za analizu antigenotoksičnog efekta Agaricus blazei, u kombinaciji sa alkilirajućim agensom metil metansulfonatom (MMS). Dva dana stare larve, trans-heterozigotne za recesivne markere, multiple wing hairs (mvh) i flare-3 [flr (3)], tretirane su 24h vodenim ekstraktom Agaricus blazei. U svrhu analize antigenotoksičnog efekta korišćen je pre-tretman vodenim ekstraktom gljive tokom 24 sata, nakon čega je usledio tretman sa MMS-om. Genetičke promene izazvane u somatskim ćelijama imaginarnog diska krila vode ka formiranju mutantiranih klonova ćelija vidljivih na krilu. Dobijeni rezultati pokazuju da vodeni ekstrakt Agaricus blazei može posedovati svojstvo antigenotoksičnog i/ili protektivnog efekta pri delovanju genotoksičnim agensima.

 

Povratak na sadržaj

 

 

Zbornik abstrakata IV Kongres Društva genetičara Srbije

Tara, Srbija, Jun 01-05, 2009.

str.64

© 2009 Društvo genetičara Srbije  

 

 

ANTIMUTAGENI POTENCIJAL KAMFORA, α/β TUJONA I EUKALIPTOLA U BAKTERIJSKOM TEST SISTEMU

 

Nikolić Biljana, Milojević Nataša, Janković Ivana, Kolarević Stoimir, Jovanović Predrag, Jagodić Aleksandra, Vuković-Gačić Branka i Knežević-Vukčević Jelena

 

Odeljenje za mikrobiologiju, Biološki fakultet, Univerzitet Beograd, Beograd

 

Ispitivan je bioantimutageni potencijal monoterpena kamfora (C), α/β tujona (T) i eukaliptola (E), kao i molekularni mehanizmi antimutageneze, korišćenjem baterije testova na E. coli K12.Inhibicija UV- i 4NQO-indukovane mutageneze praćena je reverznim testom u reparativno sposobnom soju i soju defeknom u NER. Svi testirani monoterpeni su značajno redukovali indukovanu mutagenezu samo u reparativno sposobnom soju, što potvrđuje učešće NER u bioantimutagenom efektu. Efekat monoterpena na kinetiku indukcije SOS odgovora nakon UV-zračenja je praćen određivanjem aktivnosti b-galaktozidaze eksprimirane sa sfiA::lacZ fuzije, a efekat na sintezu proteina određivanjem aktivnosti konstitutivne alkalne fosfataze. Monoterpeni su pokazali različite efekte na brzinu rasta ćelija, sintezu proteina i kinetiku indukcije SOS-odgovora. T je redukovao brzinu rasta ćelija, sintezu proteina i nivo b-gal, bez efekta na kinetiku indukcije enzima. E i C su usporavali indukciju b-gal, pri čemu je nivo enzima u odnosu na kontrolu bio viši u prisustvu C, a niži u prisustvu E. Dobijeni rezultati ukazuju na različite mehanizme povećanja efikasnosti NER u prisustvu monoterpena.

 

Povratak na sadržaj

 

 

Zbornik abstrakata IV Kongres Društva genetičara Srbije

Tara, Srbija, Jun 01-05, 2009.

str.65

© 2009 Društvo genetičara Srbije  

 

 

EFEKAT ENZIMA JETRE PACOVA NA ANTIMUTAGENI POTENCIJAL MONOTERPENA NA t-BOOH-INDUKOVANU MUTAGENEZU U E. coli

 

Mitić-Ćulafić Dragana, Janković Milena, Ćakić Sanja, Vuković-Gačić Branka i Knežević-Vukčević Jelena

 

Odeljenje za mikrobiologiju, Biološki fakultet, Univerzitet Beograd, Beograd

 

Oksidativna oštećenja DNK su najčešća pretnja stabilnosti genoma i mogu doprineti pojavi kancera, dijabetesa i starenja, tako što dovode do pojave oksidativnog stresa. Pored ćelijskih mehanizama antioksidativne odbrane i DNK reparacionih enzima, neke supstance prirodnog porekla mogu štititi DNK od delovanja reaktivnih kiseoničnih vrsta (ROS) koje dovode do oštećenja DNK. Cilj ovog rada je bio ispitivanje protektivnog efekta monoterpena: linalola (L), eukaliptola (E) i mircena (M) na t-BOOH-indukovanu oksidativnu mutagenezu kod E. coli. Korišćen je reverzni WP2 test, soj IC202 oxyR, koji je defektan u indukciji enzima antioksidativne zaštite, sa i bez S9 frakcije. Frakcija sadrži enzime jetre pacova koji su uključeni u metaboličku transformaciju i detoksifikaciju ksenobiotika. Dobijeni rezultati pokazuju da L, E i M imaju visok kapacitet zaštite od t-BOOH- indukovane mutageneze. U prisustvu S9 enzima antimutageni potencijal testiranih monoterpena je bio redukovan, što sugeriše da enzimi S9 frakcije vrše metaboličku obradu monoterpena u manje aktivne forme. Dobijeni rezultati su značajni za razvoj dijetetskih ili farmaceutskih proizvoda za hemoprevenciju kancera.

 

Povratak na sadržaj

 

 

Zbornik abstrakata IV Kongres Društva genetičara Srbije

Tara, Srbija, Jun 01-05, 2009.

str.66

© 2009 Društvo genetičara Srbije  

 

 

ISPITIVANJE ANTIGENOTOKSIČNOG EFEKTA LINALOLA, EUKALIPTOLA I MIRCENA NA IQ- I PhIP-INDUKOVANA OŠTEĆENJA DNK MOLEKULA

 

Mitić-Ćulafić Dragana¹, Žegura Bojana², Knežević-Vukčević Jelena¹ i Filipič Metka²

 

¹Odeljenje za mikrobiologiju, Biološki fakultet, Univerzitet Beograd, Beograd

²National Institute of Biology, Ljubljana, Slovenia

 

Poznato je da mnogi biljni sastojci mogu redukovati genotoksični efekat kancerogena, uključujući i heterociklične amine. Monoterpeni: linalol (L), eukaliptol (E) i mircen (M) su jaki antioksidanti, “sakupljači” slobodnih radikala i nalaze se u lekovitim i začinskim biljkama. U ranijim radovima smo pokazali da L, E i M efikasno inhibiraju t-BOOH- indukovana DNK oštećenja i mutagenezu, kako kod bakterija, tako i u humanim ćelijama u kulturi. U ovom radu smo ispitivali antigenotoksični potencijal L, E i M u odnosu na heterociklične amine iz hrane, IQ i PhIP, u humanim hepatoma HepG2 ćelijama koristeći Komet test. Primenom MTT testa utvrđen je opseg netoksičnih koncentracija L, E i M. Ćelije su tretirane IQ ili PhIP 21h sa ili bez L, E ili M, posle čega je rađen alkalni Komet test.Sve tri testirane supstance su značajno inhibirale DNK oštećenja indukovana PhIP-om (40-63%), dok je inhibicija IQ-indukovanih DNK oštećenja bila manje efikasna. Poznato je da PhIP dovodi do indukcije reaktivnih kiseoničnih vrsta, pa pretpostavljamo da je efikasnija zaštita od PhIP-indukovane genotoksičnosti rezultat antioksidativne aktivnosti testiranih supstanci.

 

 Povratak na sadržaj

 

 

Zbornik abstrakata IV Kongres Društva genetičara Srbije

Tara, Srbija, Jun 01-05, 2009.

str.67

© 2009 Društvo genetičara Srbije  

 

 

Antigenotoksični potencijal infuza lincure (Gentiana lutea) u testu mozaičnosti krila na Drosophila melanogaster

 

Patenković Aleksandra¹, Stamenković-Radak Marina^1,2, Nikolić Dragana, Marković Tamara i Anđelković Marko^1,2

 

¹ Institut za biološka istraživanja "Sinisa Stanković, Beograd

² Biološki fakultet, Univerzitet Beograd, Beograd

 

Lincura (Gentiana lutea) je sastojak mnogih lekovitih sredstava kao biljka sa dugom tradicijom upotrebe u lečenju digestivnih i mnogih drugih poremećaja. Koren lincure poseduje terapeutska svojstva zahvaljujući prisustvu gorkih glikozida, pre svega genciopikrina, genciamarina i skvercijamarina.Antigenotoksična svojstva lincure su procenjena testom za otkrivanje somatskih mutacija i rekombinacija (SMART) na krilima D. melanogaster. Ovaj test omogućava osetljivu, brzu i pouzdanu proveru mutagenih i rekombinacionih osobina različitih hemikalija, kao i ispitivanje njihovih antigenotoksičnih svojstava. Dva poznata mutagena, alkilirajući agens metil-metansulfonat i vodonik-peroksid kao oksidativni reagens, su korišćeni da bi se procenila antigenotoksičnost lincure. Larve trećeg stadijuma, trans-heterozigotne za dva genetička markera: multiple wing hairs (mwh) i flare-3 [flr(3)], su hranjene samim mutagenom i u kombinaciji sa infuzom lincure. Rezultati ukazuju na razlike u antimutagenom potencijalu infuza lincure. Korišćenje pozitivnih kontrola sa različitim načinima delovanja na molekul DNK kao i različitih tretmana pruža mogućnost za otkrivanje mehanizma antimutagenog efekta lincure.

 

Povratak na sadržaj

 

 

Zbornik abstrakata IV Kongres Društva genetičara Srbije

Tara, Srbija, Jun 01-05, 2009.

str.70

© 2009 Društvo genetičara Srbije 

 

 

"HEDZHOG" SIGNALNI MEHANIZAM U EMBRIONALNOM RAZVIĆU I NASTANKU TUMORA

 

Milenković Ljiljana

 

Stanford University Medical Center, Stanford, USA

 

"Hedžhog" (Hh) signalni mehanizam, inicijalno otkriven u sistematskoj analizi gena koji regulšu embrionalno razviće vinske mušice, kontroliše ćelijsku proliferaciju i diferencijaciju u mnogim tkivima i organima, ne samo kod mušice, već i kod kičmenjaka, uključujući coveka. Mutacije u genima koji su deo ovog signalnog mehanizma mogu dovesti do urođenih poremećaja i kancera. Nepravilna aktivacija Hh signala pronađena je u nekoliko tipova kancera, kao što su meduloblastom, karcinom bazalnih ćelija kože i rabdomiosarkom. To je jedan od razloga zbog kojih pokušavamo da u potpunosti objasnimo mehanizam prenosa Hh signala, i nađemo načine da taj signal modifikujemo, u slučajevima kada je neadekvatno aktiviran. Pre nekoliko godina, neočekivani rezultati genetičkih eksperimenata na miševima ukazali su da primarne cilije, organele prisutne na većini ćelija kod kičmenjaka, imaju značajnu ulogu u procesovanju Hh signala. Korišćenjem genetičkih, ćelijskih i biohemijskih eksperimentalnih pristupa, mi detaljno analiziramo ulogu primarne cilije kao centra za primanje i prenos Hh signala. Biće prikazani najnoviji rezultati tih istraživanja.

 

Povratak na sadržaj

 

 

Zbornik abstrakata IV Kongres Društva genetičara Srbije

Tara, Srbija, Jun 01-05, 2009.

str.72

© 2009 Društvo genetičara Srbije

 

 

POLIMORFIZAM C677T GENA METILENTETRAHIDROFOLAT REDUKTAZU

U RAZLIČITIM VASKULARNIM POREMEĆAJIMA

 

Novaković Ivana¹, Damnjanović T.¹, Sango Violeta², Mladenović O.¹, Maksimović N.¹, Mirković Duško³, Antonijević Nebojša⁴, Simić-Ogrizović S.⁵, Sternic N.⁶ i Luković Ljiljana¹

 

¹Institut za Humanu Genetiku, Medicinski fakultet, Belograd, ²Laboratorija za Medicinsku Genetiku, BC Jagodina, Jagodina, ³Institut za Medicinsku Biohemiju, ⁴Institut za Kardiovaskularne bolesti, ⁵Institut za Nefrologiju i Urologiju, ⁶Institut za Neurologiju, KCS, Beograd, Srbija

 

Dokazano je da povišeni nivo aminokiseline homocisteina u plazmi ima aterogeno i protrombotično delovanje. Iz tih razloga intenzivno je proučavan metabolizam homocisteina u različitim fiziološkim i patološkim stanjima. Jedan od parametara kontrole homocisteinemije je aktivnost enzima metilentetrahidrofolat reduktaze (MTHFR), koji je uključen u proces remetilacije homocisteina u metionin. Genski polimiorfizam MTHFR C677T smanjuje aktivnost enzima i povezan je sa rizikom od hiperhomocisteinemije. Tokom proteklih pet godina analizirali smo ovaj polimorfizam i njegovu udruženost sa vaskularnim poremećajima u različitim grupama ispitanika. Ustanovljeno je da je u opštoj populaciji u našoj sredini učestalost MTHFR 677 T alela oko 0,40, a učestalost TT genotipa oko 15%, mada podaci variraju zavisno od životne dobi. Udruženost T alela i TT genotipa sa višim nivoom serumskih lipida i višim vrednostima arterijskog krvnog pritiska dokazana je u grupi zdrave dece školskog uzrasta, kod mladih osoba sa moždanim udarom kao i kod bolesnika na hemodijalizi. Nasuprot tome, nije utvrđena statistički značajna udruženost 677T alela i TT genotipa sa plućnom embolijom niti sa infarktom miokarda kod mlađih osoba.

 

Povratak na sadržaj

 

 

Zbornik abstrakata IV Kongres Društva genetičara Srbije

Tara, Srbija, Jun 01-05, 2009.

str.74

© 2009 Društvo genetičara Srbije  

  

 

CITOGENETIKA – SADAŠNJOST, BUDUĆNOST, PERSPEKTIVA

 

Milićević Radomir, Branković Ljiljana, Radulović D., Jugović D., Stanković T., Stamenković H., i Kamenov B.

 

Klinički centar Nis, Klinika za dečije bolesti, Laboratorija za Imunologiju i Genetiku, Nis, Srbija

 

Učestalost hromozomskih aberacija u opštoj populaciji iznosi oko 0,6%, ali u grupama povećanog rizika javljaju se češće i zahtevaju pravovremeno otkrivanje sve u cilju dobijanja zdravog potomstva. U ovu grupu spadaju, porodice kod kojih se već rodilo dete sa aberantnim kariotipom, trudnice starije od 35 godina kao i mlađe gde postoji sumnja na osnovu drugih dijagnostičkih metoda, bračni parovi sa primarnim sterilitetom i drugi.U radu su prikazani rezultati naše Laboratorije u 2008 godini.Limfociti periferne krvi i kostna srž kultivisane su u RPMI medijumu, a ćelije amnionske tečnosti u Quantum medijumu. Analiza preparata vršena je standardnim tehnikama: klasičnim bojenjem Giemsa i tehnikom G traka. U 2008 godini ukupno je analiziran 961 kariotip: 311 kariotipova periferne krvi od kojih su 33 bila aberantna, 481 uzorak amnionske tečnosti sa 11 aberantnih kariotipova i 179 uzoraka kostne srži od kojih je 37 imalo aberantnu konstituciju. Napredak moderne tehnologije i sve veća znanja u oblasti naslednih bolesti omogućili su savremen pristup prevenciji i dijagnostici. Citogenetika je metoda koja ima značajnu i još uvek nezamenljivu ulogu, daje opšti uvid u strukturu i broj svih hromozoma i olakšava primenu savremenijih i specifičnijih analiza. Otkrivanjem hromozomskih aberacija omogućava se planiranje i lečenje poremećaja reprodukcije.

 

Povratak na sadržaj

 

 

Zbornik abstrakata IV Kongres Društva genetičara Srbije

Tara, Srbija, Jun 01-05, 2009.

str.75

© 2009 Društvo genetičara Srbije

  

 

TIPOVI bcr-abl REARANŽMANA U SRPSKOJ POPULACIJI I NIVO EKSPRESIJE U BOLESNIKA SA HRONIČNOM MIJELOIDNOM LEUKEMIJOM

 

Todorić-Živanović Biljana^a, Strnad Milica^a, Stamatović Dragana^a, Grujović Jelena^b,

Tanić Nikola^c, Ilić Vesna^a i Magić Zvonko^a

 

Vojno medicinska akademija^a, Applied biosystems^b, Institut za Biološka istraživanja^c, Beograd, Srbija

 

Hronična mijeloidna leukemija (CML) predstavlja klonalnu mijeloproliferativnu bolest matične ćelije hematopoeze. U više od 95% slučajeva, karakteriše se prisustvom himernog bcr-abl gena koji nastaje translokacijom t(9;22)(q34;q11) ili drugim molekularnim mehanizmima. Bcr-abl protein p210kD ima centralnu ulogu u patogenezi CML usled svoje povećane tirozin kinazne aktivnosti. Ovaj podatak doveo je do razvoja molekularno ciljane terapije inhibitorima tirozin kinazne aktivnosti. U ovom istraživanju, ispitivali smo tipove bcr-abl rearanžmana kod bolesnika sa CML u Srpskoj populaciji. Analizirali smo 112 bolesnika, RT-PCR metodom. Nivo ekspresije bcr-abl gena kvantifikovan je apsolutnom RQ-PCR metodom kod 20 bolesnika. Takođe je određen bazalni nivo ekspresije, kvantifikacijom kod 15 novodijagnostikovanih, nelečenih, bolesnika. Kod 85 (76.9%) bolesnika utvrdili smo b3a2 formu bcr-abl gena, kod 26 (23.2%) b2a2 formu. Jedan bolesnik (0.9%) je bio bcr-abl negativan a u blastnoj transformaciji detektovana je e1a2 forma bcr-abl gena. Kvantifikacija bcr-abl ekspresije je neophodna metoda u praćenju molekularnog odgovora na terapiju tirozin kinaznim inhibitorima.

 

Povratak na sadržaj

 

 

Zbornik abstrakata IV Kongres Društva genetičara Srbije

Tara, Srbija, Jun 01-05, 2009.

str.76

© 2009 Društvo genetičara Srbije  

 

 

MOLEKULARNA DIJAGNOSTIKA ALL DEČJEG DOBA

 

Lakić Nina¹, Krstić Aleksandra¹, Guć-Šćekić Marija¹, Kuzmanović Miloš², Mićić Dragan², Janjić Dragana³, Konstantinidis Nada⁴ i Kostić Gordana⁵

 

¹ Laboratorija za Medicinsku Genetiku, Institut za majku i dete, Beograd; ²Odeljenje za hematologiju i onkologiju, Institut za majku i dete, Beograd; ³Odeljenje za hematologiju i onkologiju Univerzitetska Dečija bolnica, Beograd;⁴Centar za hematologiju i onkologiju Institut za medicinsku zaštitu dece i omladine Vojvodina, Novi Sad;⁵ Odeljenje za hematologiju i onkologiju Dečija bolnica, Niš

 

U okviru BFM protokola za lečenje dece sa ALL genetičke analize su deo rutinske dijagnostičke procedure. Pored precizne dijagnoze one omogućavaju svrstavanje obolelih u odgovarajuću grupu rizika, izbor adekvatne terapije, kao i praćenje minimalne rezidualne bolesti. Poznato je da prisustvo nekog od fuzionih gena: BCR/ABL, TEL/AML1, MLL/AF4 i PBX1/E2A u transformisanim krvnim ćelijama specifično dovodi do razvoja ALL. Danas je ove hibridne gene preko njihovih transkipata moguće detektovati molekularno genetičkom RT-PCR metodom, sa visokom osetljivosću do 10 ^-6 ćelija.U Laboratoriji za medicinsku genetiku Instituta za zdravstvenu zaštitu majke i deteta Srbije od maja 2007. godine, po standardizovanom protokolu BIOMED programa, vrše se RT-PCR analize u cilju detekcije četiri pomenuta genetička rearanžmana. U trenutku postavljanja dijagnoze ALL, analiza je urađena kod 87 pacijenata. Kod četiri (≈5%) obolela detektovanao je prisustvo BCR/ABL (p190 varijanata) rearanžmana, dok je kod dvoje dece (≈2%) utvrđeno prisustvo MLL/AF4 hibridnog gena. Fuzioni gen TEL/AML1 nađen je kod 19 (≈22%) bolesnika, dok je kod četvoro (≈5%) dece analiza pokazala prisustvo PBX1/E2A rearanžmana.

 

Povratak na sadržaj

 

 

Zbornik abstrakata IV Kongres Društva genetičara Srbije

Tara, Srbija, Jun 01-05, 2009.

str.77

© 2009 Društvo genetičara Srbije

 

 

EKSPRESIJA BCL-2 PROTEINA I AMPLIFIKACIJA C-MYC GENA U BOLESNIKA SA HRONIČNOM GRANULOCITNOM LEUKEMIJOM

 

Strnad Milica, Brajušković Goran, Strelić Nataša, Todorić-Živanović Biljana, Stamatović Dragana i Magić Zvonko

 

Vojno medicinska akademija, Beograd, Srbija

 

Hronična granulocitna leukemija (HGL) je maligna mijeloproliferativna bolest koja se razvija od pluripotentne matične ćelije hematopoeze koja nosi fuzioni bcr-abl gen. Poremećaji u procesu apoptoze predstavljaju jedan od mogućih molekularno bioloških mehanizama koji dovode do progresije bolesti. U okviru naše studije rađena je analiza amplifikacije c-myc onkogena i promene u ekspresiji Bcl- 2 proteina kod 25 bolesnika sa HGL (18 u hroničnoj fazi, 7 u blastnoj transformaciji). Korišćenjem imunohistohemijske metode APAAP analizirana je ekspresija Bcl 2 proteina u mononuklearnim ćelijama kostne srži. Genska amplifikacija c-myc gena u ćelijama periferne krvi ispitana je diferencijalnom PCR metodom. Nivo ekspresije Bcl-2 proteina je značajno viši kod bolesnika koji su bili u blastnoj transformaciji bolesti. Amplifikacija c-myc onkogena je detektovana kod trećine bolesnika u blastnoj transformaciji bolesti. Na osnovu rezultata našeg rada, može se zaključiti, da su povišena ekspresija Bcl 2 proteina i amplifikacija c-myc gena u korelaciji sa kliničkim stadijumom bolesti.

 

Povratak na sadržaj

 

 

Zbornik abstrakata IV Kongres Društva genetičara Srbije

Tara, Srbija, Jun 01-05, 2009.

str.78

© 2009 Društvo genetičara Srbije  

 

 

REZULTATI CITOGENETIČKIH I MOLEKULARNIH ANALIZA KOD PACIJENATA SA NIJEMEGEN BREAKAGE SINDROMOM U SRBIJI

 

Ćirković Sanja¹, Guć-Šćekić Marija¹, Pašić Srđan², Radivojević Danijela¹ i Jovanović Ankica³

 

¹ Laboratorija za Medicinsku Genetiku, Institut za majku i dete „Dr Vukan Čupić”, Beograd;²Odeljenje za imunologiju, Institut za majku i dete „Dr Vukan Čupić”, Beograd, ³Odeljenje za  hematologiju i onkologiju, Institut za majku i dete „Dr Vukan Čupić”, Beograd, Srbija

 

Nijmegen breakage sindrom (NBS) je retko autozomalno recesivno oboljenje, koje karakterišu prisustvo mikrocefalije, imunodeficijencije i predispozicije za kancer, kao i ćelijska preosetljivost na dejstvo specifičnih mutagena, kao što je bleomicin (BLE).Molekularna dijagnoza NBS-a zasnovana je na skriningu za prisustvo mutacija u NBN genu, odgovornom za nastanak bolesti. Najčešća mutacija u populacijama Slovena je delecija 5 bp (657del5) u egzonu 6 NBN gena. Na Institutu za zdravstvenu zaštitu majke i deteta Srbije dijagnostikovano je pet pacijenata sa NBS-om (2005-2007).Citogenetička analiza pacijenata sprovedena je na kulturama limfocita periferne krvi, korišćenjem standardne procedure.Tri od četri postavljene kulture bile su uspešne i pokazale su povećanje hromozomske nestabilnosti (0.27-0.81prekidi/ćelije) i aberacija koje su uključivale hromozome 7 i 14. Molekularna analiza prisustva 657del5 mutacije, korišćenjem modifikovane metode PCR-a na PAGE gelu, potvrdila je homozigotnost kod svih (pet) testiranih pacijenata.Postavljanje rane i precizne dijagnoze NBS-a je od velikog značaja za dalji tretman pacijenata, kao i za pružanje genetičkog saveta porodicama koje su u riziku.

 

Povratak na sadržaj

 

 

Zbornik abstrakata IV Kongres Društva genetičara Srbije

Tara, Srbija, Jun 01-05, 2009.

str.79

© 2009 Društvo genetičara Srbije  

 

 

PROGNOSTIČKI ZNAČAJ HIPERMETILACIJE TUMOR SUPRESORSKIH GENA U ORALNIM PLANOCELULARNIM KARCINOMIMA

 

Šupić Gordana¹, Kozomara Ružica², Branković-Magić Mirjana³, Jović Nebojša²

i Magić Zvonko¹

 

¹Institut za Medicinska istraživanja, Vojno medicinska akademija, Beograd, ²Klinika za Maksilofacijalnu Hirurgiju, Vojno medicinska akademija, Beograd, ³Institut za Onkologiju i Radiologiju, Beograd, Srbija

 

Oralni planocelularni karcinom (OPCC) se karakteriše visokom stopom mortaliteta i porastom incidence u razvijenim zemljama. Epigenetske modifikacije dovode do promena genske ekspresije bez uticaja na sekvencu DNK. DNK metilacija je oblik epigenetske modifikacije, gde hipermetilacija CpG ostrvaca promotora dovodi do transkripcionog utišavanja gena i maligne transformacije. Istraživanje je obuhvatilo analizu metilacije gena ključnih za proces maligne transformacije, uključujući regulaciju ćelijskog ciklusa (p16), apoptoze (DAPK), ćelijske adhezije (E-cad), Wnt signalnog puta (APC) i uklanjanja oštećenja sa DNK (MGMT i WRN). Kod 77 pacijenata sa OPCC metilacija je određivana nested metilaciono-specifičnim PCR-om. Hipermetilacija p16 gena detektovana je kod 58.4%, MGMT kod 33.76%, DAPK kod 6.36%, WRN kod 23.37%, E-cad kod 42.86%, APC kod 18.18% uzoraka OPCC. Utvrđena je statistički značajna razlika u ukupnom i kancer-specifičnom preživljavanju kod pacijenata sa hipermetilacijom E-cad (χ², p<0.05), dok hipermetilacija drugih gena nije imala prognostički značaj. Hipermetilacija promotora E-cadherina može biti molekularni marker ishoda bolesti kod OPCC.

 

Povratak na sadržaj

 

 

Zbornik abstrakata IV Kongres Društva genetičara Srbije

Tara, Srbija, Jun 01-05, 2009.

str.80

© 2009 Društvo genetičara Srbije  

 

 

TRIZOMIJA 1Q U HEMATOLOŠKIM MALIGNITETIMA: ISKUSTVO JEDNOG CENTRA

 

Đorđević Vesna^a, Denčić-Fekete Marija ^a, Jovanović Jelica^a, Drakulić Danijela^b, Stevanović Milena^b, Janković Gradimir^a i Gotić Mirjana^a

 

^aInstitut za Hematologiju, Klinički centar Srbija, Beograd, Srbija

^bInstitut za Molekularnu Genetiku i Genetičko Inžinjerstvo, Beograd, Srbija

 

Ekstra kopija 1q najčešće nastaje: nebalansiranom translokacijom (derivat hromozom), izohromozomom i “jumping” translokacijom. Ovim radom predstavljamo parcijalnu trizomiju i nebalansirane translokacije dugog kraka hromozoma 1 (1q) kod 10 bolesnika: 5 bolesnika sa mijelodisplastičnim sindromom, 3 sa akutnom mijeloidnom leukemijom, 1 sa akutnom limfoblastnom leukemijom, 1 bolesnik sa mijeloproliferativnim sindromom. Trizomija 1q registrovana je kao jedina aberacija u kariotipu jednog bolesnika, dok je 9 bolesnika imalo i dodatne hromozomske aberacije. U periodu od 1994. do 2006. na Institutu za hematologiju u Beogradu, urađena je citogenetska analiza kod 3786 hematoloških bolesnika. Kod 92 bolesnika (92/3786) registrovane su različite aberacije na hromozomu 1, a kod 10 (10/92) registrovana je trizomija 1q. Kod šest bolesnika, konvecionalana citogenetika dopunjena je fluorescentnom in situ hibridizacijom (FISH) sa specifičnom probom za paracentromerni region 1q. Hromozomi zahvaćeni translokacijama sa dugim krakom hromozoma 1 bili su: Y, 7, 14, 15, 16, 16 and 19. Naš zaključak je, da ekstra kopija 1q (+1q) u aberantnom kariotipu bolesnika, predstavlja dodatni mutageni faktor koji favorizuje leukemogenezu i degradaciju u hematopoetskom tkivu (trilinijsku displaziju).

 

Povratak na sadržaj

 

 

Zbornik abstrakata IV Kongres Društva genetičara Srbije

Tara, Srbija, Jun 01-05, 2009.

str.81

© 2009 Društvo genetičara Srbije  

 

  

GENETIKA U FARMAKOLOGIJI: MEDICINA PO MERI POJEDINCA

 

Jelenković Ankica

 

Institut za biološka istraživanja "Sinisa Stanković“, Beograd, Srbija

 

Propisivanje lekova je velika odgovornost. Efekti lekova se razlikuju među ljudima što je, pored ostalog, posledica genetske razlike između njih. Prvo ovakvo zapažanje potiče od pre više od 50 godina. Odnosi se na miorelaksantni lek suksametonijum hlorid i produženu apneu kod nekih ljudi, i na lekove koje metaboliše N-acetiltransferaza, sa veoma velikom razlikom u koncentraciji izonijazida i prokainamida u krvi. Poznato je da genetski činioci utiču na farmakokinetiku i farmakodinamiku lekova. Izraz farmakogenetika je u upotrebi od kasnih 1950-tig godina. Uopšteno, odnosi se na ispitivanja ili kliničko testiranje genetskih varijacija koje dovode do različitog reagovanja ljudi na lekove. Pojava razlike u reagovanju na lek između pojedinaca je napredovala do farmakogenetike kao nauke koja obećava da kliničkoj praksi prisajedini “medicinu skrojenu prema meri pojedinca”, medicinu za pojedinca, u kojoj se lekovi ili kombinacija lekova usklađuje sa jedinstvenim genetskim profilom pojedinca. Veću upotrebu farmakogenetskog testiranja mnogi vide kao izvanrednu mogućnost da bezbednost, delotvornost i troškovi propisivanja lekova budu optimalni.

 

Povratak na sadržaj

 

 

Zbornik abstrakata IV Kongres Društva genetičara Srbije

Tara, Srbija, Jun 01-05, 2009.

str.84

© 2009 Društvo genetičara Srbije  

 

 

PORODIČNA ISTORIJA GREJVS-BAZEDOVLJEVE BOLESTI I SREDINSKI FAKTORI RIZIKA U ETIOLOGIJI OVOG OBOLJENJA

 

Živanović Dušica¹, Šipetić Sandra², Stamenković-Radak Marina³ i Milašin Jelena⁴

 

Odeljenje  za ginekologiju i akušerstvo, Zdravstveni centar Ćuprija, Ćuprija;²Institut za Epidemiologiju, Medicinski Fakultet, Universitet Beograd; ³Biološki Fakultet, Univerzitet Beograd;⁴ Institut za biologiju i genetiku, Stomatološki fakultet

 

Grejvs-Bazedovljeva bolest (GBB) nastaje kao rezultat interakcije genetičkih i sredinskih faktora. U ovom radu ispitano je prisustvo faktora rizika koji mogu da utiču na nastajanje GBB kod populacije Pomoravskog okruga, kao i da li postoji razlika u faktorima rizika između obolelih od GBB sa i bez pozitivne porodične anamneze (PPA). U studiju su bile uključene 132 osobe sa GBB i 130 zdravih. Za procenu izloženosti potencijalnim faktorima rizika koristili smo upitnik sa pitanjima vezanim za demografske karakteristike, pušenje, stres, izloženost hemijskim i fizičkim agensima i PPA. Osobe sa GBB češće su bile: starijeg uzrasta (>50g.) (p=0,020), izložene stresu (p=0,024) i fizičkim agensima (p=0,031), sa PPA za GBB i sa većim brojem prvo- i drugo-stepenih srodnika sa istim oboljenjem (p=0,000). U grupi obolelih od GBB sa PPA značajno češće su bile žene (p=0,000). Pol, uzrast, PPA i izloženost fizičkim agensima identifikovani su kao potencijalni faktori rizika za GBB. Različiti faktori rizika verovatno su odgovorni za nastanak Grejvs-Bazedovljeve bolesti kod obolelih osoba sa i bez pozitivne porodične istorije ovog oboljenja.

 

Povratak na sadržaj

 

 

Zbornik abstrakata IV Kongres Društva genetičara Srbije

Tara, Srbija, Jun 01-05, 2009.

str.85

© 2009 Društvo genetičara Srbije  

 

 

POPULACIONA GENETIKA U PREKLINIČKOJ PRAKSI: PRIKAZ 18-GODIŠNJEG ISKUSTVA GENETIČKOG SAVETOVALISTA

 ZDRAVSTVENE SLUŽBE U JAGODINI

 

Janakova Zorica

 

Zdravstveni centar, Jagodina

 

Prikazeni su principi organizacije racionalne prevencije hroničnih masovnih nezaraznih oboljenja i opisani osnovni nivoi delovanja u ovom porodičnom savetovalištu. Sa aspekta populacione genetike i prekliničke prakse, na primeru šećerne bolesti, predloženi su genetski, konstitucioni, fiziološki i sredinski činioci rizika za najuspešniji odabir osoba (porodica) u dijagnostici sklonosti. Prikazan je Populaciono genetički upitnik za trudnice i porodilje, u postupku snimanja, praćenja i kontrole stanja genetskog, fiziološkog i sredinskog zdravlja populacije.

 

Povratak na sadržaj

 

 

Zbornik abstrakata IV Kongres Društva genetičara Srbije

Tara, Srbija, Jun 01-05, 2009.

str.86

© 2009 Društvo genetičara Srbije 

 

 

FAMILIJARNI ANTIFOSFOLIPIDNI SINDROM – PRIKAZ SLUČAJA

 

Popović-Kuzmanović Dragana¹, Novaković Ivana², Stojanović Ljudmila¹, Miković Danijela³, Mirković Duško⁴, Luković Ljiljana² i Aksentijević Ivona⁵

 

¹ Klinički centar ”Bežanijska Kosa”, ²³ Institut za biologiju i genetiku, Medicinski fakultet, ³ Institut za transfuziju Srbija, ⁴ Institut za biohemiju, KCS, Beograd, ⁵National Institutes of Health, Arthritis and Rheumatism Branch, Bethesda, USA

 

Antifosfolipidni sindrom (AFS) je autoimunsko obolenje koje se karakteriše venskom ili arterijskom trombozom, ponovljenim gubicima ploda, trombocitopenijom i prisustvom antifosfolipidnih antitela u serumu. Nasledna sklonost ove bolesti može biti genski determinisana. U ovoj studiji je analizirano 7 članova iste porodice, od kojih je 3 obolelo: otac i dva sina. Dijagnoza AFS je postavljena na osnovu kliničkih simptoma, metoda za vizualizaciju, prisustva anti-kardiolipinskih i anti-β₂ glikoproteinaI antitela, nivoa homocisteina u krvi, faktora koagulacije uključujući protein C i S i antitrombin III kao i APC rezistenciju. PCR/RFLPS metodom su analizirani DNA polimorfizmi na genima za faktor V (G1691A), protrombin (G20210A) i MTHFR (C677T i A1298C). Otac i dva sina su imali plućne embolije. Nijedan od njih nije imao pozitivna ANA, anti-dsDNA i RF antitela. Anti-kardiolipinska i anti-β₂ glikoproteinaI antitela su bila granično pozitivna. Nivo homocisteina i broj trombocita su bili u granicama normalnih vrednosti. Svi članovi familije su imali nizak nivo faktora V, a oboleli članovi su imali i nizak nivo faktora II, VII i X, proteina C i S. Oboleli članovi su bili na antikoagulantnoj terapiji. Niska prevalenca polimorfizama na ispitivanim genima za faktor V, protrombin i MTHFR ukazuju na to da ove genske alteracije nisu čest faktor rizika u ovoj familiji

 

Povratak na sadržaj

 

 

Zbornik abstrakata IV Kongres Društva genetičara Srbije

Tara, Srbija, Jun 01-05, 2009.

str.87

© 2009 Društvo genetičara Srbije 

 

 

FARMAKOGENETIKA, INTERAKCIJA I NEŽELJENA DEJSTVA LEKOVA

 

Jelenković Ankica

 

Institut za Biološka istraživanja "Sinisa Stanković“, Beograd

 

Više od pola veka je poznato da genetski određene varijacije između ljudi doprinose razlikama u odgovoru na istu dozu istog leka, bilo da se on daje sam ili u kombinaciji sa drugim lekovima. Farmakogenitika je narastajuće polje istraživanja i medicine usmereno na interakciju između varijacije jednog gena i lekova. Genetski polimorfizam je uključen u neujednačenu delotvornost leka, interakciju između lekova i neželjena dejstva lekova (NDL), jer najveći broj efekata leka je definisan uzajamnim uticajem brojnih genetskih proizvoda koji postoje duž čitavog puta leka u organizmu, kao što su fermenti koji ih metabolišu, prenosioci, receptori i/ili jonski kanali. Procenjuje se da godišnje u svetu NDL imaju milioni ljudi. Ona su među vodećim uzrocima smrtnosti. Očekuje se da će farmakoterapiju da unapredi prepoznavanje genetskih varijanti koje stvaraju ključne činioce u delovanju (receptori) i uklanjanju leka (apsorpcija, raspodela, metabolizam i odstranjivanje), činioce odgovorne za povećani rizik od NDL i neželjenih interakcija, posebno lekova male malog terapijskog indeksa.

 

Povratak na sadržaj

 

 

Zbornik abstrakata IV Kongres Društva genetičara Srbije

Tara, Srbija, Jun 01-05, 2009.

str.88

© 2009 Društvo genetičara Srbije

 

 

POLIMORFIZMI GENA KANDIDATA I PODLOŽNOST ANEURIZMATSKOJ BOLESTI ABDOMINALNE AORTE

 

Cvetković Dragana¹, Cvetković Slobodan² i Novaković Ivana³

 

¹Biološki Fakultet, Beograd

² Klinika za Vaskularnu hirurgiju, Institut za Kardiovaskularne bolesti Klinički Centar Srbija

³Institut za humanu genetiku, Medicinski fakultet